Hotline: 0982559529
Header Style 29

My Cart0

0
There are 0 item(s) in your cart
Subtotal: 0

Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?

Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?

Hầu đồng là gì? Tại sao phải hầu đồng?

Hầu đồng, hay còn gọi là hầu bóng, đồng bóng là một nghi thức trong hoạt động tín ngưỡng dân gian và tôn giáo thờ nữ thần mẹ Đạo Mẫu dòng Shaman giáo của nhiều dân tộc, trong đó có tín ngưỡng dân gian Việt Nam.

Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?
Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?

Theo Ban tôn giáo Chính phủ, hầu đồng là một hoạt động tín ngưỡng có tính thiêng rất cao. Theo quan niệm và thực tế, bản chất của việc hầu đồng là các vị thánh thần nhập vào người hầu đồng để phán truyền, chữa bệnh, ban phúc lộc… Lúc này, các ông/bà đồng là hiện thân của vị thần đã nhập vào họ.

Cũng theo Ban Tôn giáo Chính phủ, hầu đồng là nghi lễ trong tín ngưỡng Thờ Mẫu Tứ phủ (Thiên, Địa, Thoải và phủ Thượng Ngàn hay còn gọi là Nhạc Phủ). Đặc biệt, nghi lễ này thường mang đặc điểm cũng như các sắc thái khác nhau và được thể hiện trong việc thờ các vị thành trong đền.

Có thể thấy, hiện không có định nghĩa cụ thể về hầu đồng mà đây chỉ là khái niệm để chỉ chung trạng thái tâm linh khi thần thánh “nhập” vào người ông/bà đồng và thông qua thân xác của ông/bà đồng nhằm thể hiện lời nói, hành động, ý muốn truyền đạt.

Theo cơ quan tôn giáo của Chính phủ, hầu đồng là hoạt động tín ngưỡng có giá trị thiêng liêng cao. Theo quan niệm và thực tế, hầu đồng là việc các vị thần thánh nhập vào người hầu đồng để phán truyền, chữa bệnh, ban phúc lộc,… Khi đó, các ông/bà đồng trở thành hiện thân của vị thần đã nhập vào họ.

Hầu đồng là nghi lễ trong tín ngưỡng Thờ Mẫu Tứ phủ (bao gồm Thiên, Địa, Thoải và phủ Thượng Ngàn, còn gọi là Nhạc Phủ). Nghi lễ này có những đặc điểm và sắc thái khác nhau, thể hiện trong việc thờ các vị thành trong đền.

Tuy nhiên, hiện không có định nghĩa chính thức về hầu đồng mà chỉ là một khái niệm chỉ trạng thái tâm linh khi thần thánh “nhập” vào người hầu đồng và thông qua cơ thể của họ để thể hiện lời nói, hành động và ý muốn truyền đạt.

Ai có thể hầu đồng? Phải có căn mới hầu đồng được?

Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?
Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?

Hiện nay, vẫn chưa có nghiên cứu cụ thể về những người có khả năng hầu đồng cũng như câu trả lời chính xác cho câu hỏi ai có thể hầu đồng. Tuy nhiên, đa số người hầu đồng thường có căn đồng do di truyền hoặc do hệ thần kính yếu.

Những người có hệ thần kinh yếu khi đến đền, phủ thường sẽ bị “nhập” và được gọi là ốp đồng. Những người này được gọi là người cao số, số nặng và có duyên với các vị thánh trong Tứ phủ.

Thông thường, nếu người có căn đồng mà chưa được trình diện Thánh và ra đồng thì sức khoẻ của họ sẽ bị ảnh hưởng và làm ăn kinh doanh cũng khó khăn, thường hay bị bệnh tật, ốm đau mà uống thuốc hay chạy chữa cũng không khỏi.

Chỉ khi đi hầu đồng, sức khoẻ của những người này mới khôi phục và công việc làm ăn mới thuận lợi hơn. Đặc biệt, sau khi đã đi hầu đồng, tuỳ vào lịch trình nhưng thường vào dịp tháng tám giỗ cha, tháng ba giỗ mẹ, các ông/bà đồng sẽ tổ chức lễ lên đồng.

Hầu đồng có phải là nghi lễ của Phật giáo không?

Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?
Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?

Hầu đồng là một nghi lễ trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ, trong thời kỳ Đức Thánh Trần và không phải là nghi lễ của Phật giáo. Trong đó, phủ là đền thờ của Mẫu Thượng Thiện, Mẫu Thượng Ngàn và Mẫu Thoải.

Mẫu Thượng Thiên, hay còn gọi là Mẫu Đề Nhất, là một vị Mẫu cai quản Thiên Phủ và các nhân vật được coi là Mẫu Thượng Thiên bao gồm: Thanh Vân Công Chúa (Mẫu Cửu Trùng Thiên), Tây Thiên Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu (Mẫu Tây Thiên, Chúa Tây Thiên), Liễu Hạnh Công chúa (Mẫu Liễu Hạnh, Bà Chúa Liễu), và Mẫu Thiên Y A Na (Thiên Hậu Thánh Mẫu, bà Chúa Ngọc). Trong đền, phủ, Mẫu Thượng Thiên thường được khắc với tông màu đỏ, được đặt chính giữa, hai bên là tượng Mẫu Thượng Ngàn và Mẫu Thoải. Hiện nay, có nhiều đền, miếu đang thờ Mẫu Thượng Thiên, bao gồm: Đền Mẫu Cửu Trùng Thiên tại Hà Nội, Phủ Nấp ở Nam Định, Đền Thánh Mẫu Thượng Thiên ở Hà Tĩnh,…

Mẫu Thượng Ngàn, hay còn gọi là Mẫu Đệ Nhị hoặc bà chúa Thượng Ngàn, được giao nhiệm vụ cai quản vùng núi rừng hoang vu. Hiện nay có nhiều truyền thuyết về Mẫu Thượng Ngàn nhưng đều được người dân ngưỡng mộ, khâm phục và tôn thờ. Mẫu Thượng Ngàn thường được đúc tượng có màu xanh và có ba nơi hiện nay được xem là nơi thờ chính của bà gồm: Đền Đông Cuông ở Yên Bái, Đền Bắc Lệ ở Lạng Sơn, Đền Suối Mỡ ở Bắc Giang.

Mẫu Thoải, hay còn gọi là Mẫu Đệ Tam, là Thuỷ cung Thánh Mẫu. Trong quan niệm dân gian, Mẫu Thoải cai quản các vùng sông nước, chăm sóc cây cối tươi tốt, giúp đỡ mọi người khi đi qua sông nước và khi bão lụt, Mẫu làm phép để gió yên, mưa tạnh. Mẫu Thoải được thờ ở hầu hết các đền chùa có bàn thờ Mẫu, thường được đúc với trang phục màu trắng và trong điện thờ Mẫu, vị trí bên phải thường là Mẫu Thượng Ngàn, vị trí bên trái là Mẫu Thoải và vị trí chính giữa là Thượng Thiện.

Ngoài ra, trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ còn có nhiều nhân vật khác được tôn thờ như: Mẫu Tào Thần, Mẫu Quan Âm, Địa Mẫu, Độc Cô Cầu Bại, Bà Chúa Xứ… Các nhân vật này thường có vai trò và tác dụng khác nhau trong tín ngưỡng và được thể hiện qua các nghi lễ, lễ hội, đặc biệt là nghi lễ hầu đồng.

Tuy nhiên, việc thờ Mẫu trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ cũng đã gặp phải một số tranh cãi về mặt tôn giáo và văn hóa. Một số người cho rằng thờ Mẫu là hình thức tôn giáo thần bài, không phù hợp với văn hóa và giá trị tôn giáo của dân tộc. Trong khi đó, một số người lại cho rằng thờ Mẫu là một phần không thể thiếu trong tín ngưỡng và văn hóa của người Việt Nam, là biểu tượng của tình mẫu tử và sự bảo vệ cho gia đình, cộng đồng.

Dù như thế nào thì, tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ và các nghi lễ liên quan đến nó vẫn là một phần không thể thiếu trong văn hóa và tôn giáo của người Việt Nam, đặc biệt là trong các vùng miền có truyền thống thờ Mẫu lâu đời như miền Bắc và miền Trung.

Nghi thức hầu đồng thực hiện thế nào?

Theo quan niệm và thực tế, một khi hầu đồng thì ông/bà đồng đã không còn là chính mình mà sẽ do Thánh nhập vào người điều khiển. Do đó, để chuẩn bị một buổi lễ hầu đồng, nghi thức hầu đồng là gì? Các ông đồng, bà đồng phải chuẩn bị những gì?

Hầu đồng phải chuẩn bị lễ vật gì?

Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?
Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?

Hầu đồng là một nghi lễ tín ngưỡng, được tổ chức để thờ các vị thần trong Tứ Phủ, Thượng Thiên, Thượng Ngàn và Thoải. Lễ vật cho một buổi hầu đồng thường đơn giản và bao gồm các đồ cúng thông thường như xôi, thịt, hoa quả, trầu cau, rượu, thuốc, vàng mã,… Tuy nhiên, hiện nay, các lễ vật dần trở nên đa dạng và phong phú hơn.

Các lễ vật được trình bày trên một kỷ tháp hình chữ nhật, kê giữa bàn thờ, gồm có chén, đũa bạc, đĩa và cốc pha lê. Giữa kỷ tháp có một cái gương được phủ khăn thêu. Trước kỷ tháp, bốn mâm lễ Tứ Phủ được bày ra, mỗi mâm bao gồm 09 quả trứng, 01 lược, 01 quạt, 01 guốc và 09 miếng vải vuông phủ lên trên.

Bên cạnh mâm lễ, phải có một chung nhỏ, một thau nhỏ, một mâm hài sơn trang có mũi hài thuê hình chim phương, một trăm vàng thoi. Ngoài ra, trước bàn thờ sẽ bày các loại mã và hai chiếc thuyền rộng hình cánh phương có 12 hình nhân đang chèo thuyền, 1 đôi ngựa, 1 đôi voi đã đủ yên cương, hàm thiếc.

Để chuẩn bị cho một buổi hầu đồng, các cô đồng và cậu đồng cần phải chuẩn bị các yếu tố sau đây:

Dàn nhạc: Thường đi kèm với một buổi hầu đồng là một dàn nhạc gồm 1 đàn nguyệt, 1 đàn nhị, 1 sáo, 1 trống lớn, 1 trống nhỏ, 1 cảnh đôi và 1 phách. Trong đó, tuỳ vào buổi hầu đồng ở các địa phương khác nhau có thể thêm hoặc bớt nhạc cụ nhưng phải có đàn nguyệt, trống nhỏ, đảnh đôi.

Trang phục: Theo dân gian, thường hầu đồng sẽ có 36 giá đồng tương ứng với 36 vị thánh. Và tương đương với bao nhiêu giá đồng thì sẽ có bấy nhiêu bộ trang phục. Do đó, cô đồng, cậu đồng phải chuẩn bị đủ 36 bộ quần áo tương ứng với các giá đồng để nếu hầu mấy giá thì phải có đủ trang phục của bấy nhiêu giá:

  • Khăn đỏ che mặt.
  • 5 chiếc áo dài màu sắc khác nhau, 1 quần dài trắng.
  • Khăn tấu hương cùng các loại khăn khác.
  • Thắt lưng màu.
  • Thẻ ngà, kiềng bạc, vòng, hoa tai, chuỗi hạt, quạt, son phấn,…

Đặc biệt, màu sắc của trang phục phải phù hợp với màu sắc của từng Phủ: Phủ Thiên thì phải có màu đỏ; Phủ Địa thì có màu vàng; Phủ Thoải có màu trắng; Phủ Nhạc có màu xanh.

Trong nhiều trường hợp, buổi hầu đồng cũng có thể bao gồm các hoạt động khác như múa lân, múa rồng, hát xẩm, hát chầu văn và các trò chơi truyền thống.

Tuy nhiên, dù có thêm các hoạt động khác nhau, buổi hầu đồng vẫn giữ được những đặc trưng cốt lõi của nghi lễ truyền thống này. Buổi hầu đồng không chỉ là một sự kiện tôn giáo, mà còn là một phần quan trọng của văn hóa và tâm linh của người Việt Nam.

Hầu đồng phải làm những việc gì?

Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?
Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?

Khi hầu một giá đồng, ông đồng, bà đồng phải thực hiện theo trình tự sau đây:

Thay lễ phục: Do mỗi giá đồng lại có một bộ trang phục riêng phù hợp với màu sắc của từng giá. Do đó, bước đầu tiên khi hầu đồng là phải thay lễ phục phù hợp với giá đồng mà mình sẽ hầu.

Trong một buổi hầu có thể hầu nhiều giá khác nhau. Do đó, trước khi bắt đầu hầu một giá đồng mới, ông đồng, bà đồng đều phải thay trang phục phù hợp với từng giá.

Dâng hương hành lễ: Hành động này nhằm mục đích xua đuổi tà ma. Người hầu đồng sẽ thực hiện các động tác: Tay trái cầm bó nhang đốt sẵn, bọc trong khăn tẩm hương; tay phải rút một nén nhang rồi làm động tác phù phép.

Lễ Thánh giáng: Khi thánh nhập thì người hầu đồng buông nén hương đang cầm trên tay, không còn là bản thân nữa nên họ sẽ nhảy múa một cách uyển chuyển, nhịp nhàng.

Múa đồng: Đây là một trong những cách để khẳng định thánh đã nhập vào ông/bà đồng chưa. Có người sẽ múa cờ, múa kiếm, long đao, kích, cũng có thể múa quạt, múa tay không…

Tuỳ vào giá hầu đồng mà có các động tác múa khác nhau nhưng thường có ảnh hưởng của chèo, vũ điệu dân gian. Thứ tự Thánh giáng từ cao xuống thấp: Thánh Mẫu, Quan lớn, Chầu bà, Cậu…

Ban lộc và nghe văn chầu: Sau khi đã múa thì để biểu hiện sự hài lòng của mình, các Thánh thường thưởng tiền cho những người đánh đàn. Đồng thời, Thánh cũng thưởng rượu, thuốc lá, tiền, hoa quả, bánh trái… để thưởng cho những người ngồi dự chung quanh khi được cầu xin hoặc nghe thánh phán truyền.

Thánh thăng: Khi người hầu đồng ngồi yên, hai tay bắt chéo trước trán, khẽ rung mình thì Thánh thăng và một giá đồng đã kết thúc.

Giá hầu đồng gồm bao nhiêu loại?

Hiện nay, trên thế giới có rất nhiều tín đồ tôn sùng các Thánh và trong số đó chỉ có tối đa 36 Thánh được coi là có quyền hầu đồng. Các Thánh này bao gồm:

  • Tam Toà Quốc Mẫu: gồm Đệ nhất thiên tiên Liễu Hạnh công chúa, Đệ nhị Thượng Ngàn Quế Hoa Mỵ Nương công chúa và Đệ Tam Thoả Cung Xích Lân Long nữ.
  • Hội đồng Thánh Chúa: bao gồm Chúa Đệ Nhất Tây Thiên, Đệ nhị Nguyệt Hồ, Đệ Tam Lâm Thao, Thác Bờ và Long Giao.
  • Tứ Phủ Chầu bà: bao gồm Chầu đệ nhất Thượng Thiên, Đệ nhị Thượng Ngàn, Đệ Tam Thoải Cung và Đệ Tứ Khâm sai.
  • Tứ phủ Thánh Cậu: gồm Cậu Hoàng cả Phủ giày, cậu Hoàng Đôi, cậu Hoàng Bơ, cậu Hoàng Tư và cậu Hoàng Năm.

Tuy nhiên, ngoài các Thánh này, vẫn còn rất nhiều Thánh khác được tín đồ tôn sùng và kính trọng.

Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?

Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?
Hầu đồng là gì? Hầu đồng có phải mê tín dị đoan không?

Hầu đồng là một phương thức tín ngưỡng dân gian đã tồn tại từ lâu đời tại Việt Nam. Tín ngưỡng này liên quan đến niềm tin tâm linh và có tính chất tôn giáo. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, con người có thể có những hành động và nhận thức sai lệch dẫn đến mê tín dị đoan.

Giá hầu đồng được coi là kết nối tâm linh, đáp ứng nhu cầu tinh thần và củng cố niềm tin của con người vào thế giới huyền bí. Tuy nhiên, hiện nay có nhiều người giả danh là ông đồng hoặc bà đồng để lợi dụng tín ngưỡng, kiếm tiền không chính đáng từ người dân.

Người Việt vẫn tin rằng, các vị thần linh có thể ban phúc lộc và chỉ đường cho những người sống trên đời. Tuy nhiên, việc tổ chức các buổi giá hầu đồng với giá hàng trăm hoặc hàng chục triệu để đạt được sự thánh hiển linh phù hộ hay loại bỏ xui rủi hoàn toàn không có cơ sở thực tế.

Hầu đồng được coi là một nghi thức để bày tỏ niềm tin và tôn vinh các vị thần linh, đồng thời cũng là một hoạt động giải trí, diễn xuất và múa. Tuy nhiên, không có nền văn hóa nào khẳng định rằng các buổi hầu đồng này sẽ tác động đến may mắn, cầu phúc hay giải quyết vận rủi một cách kỳ diệu.

Ý nghĩa của hầu đồng chủ yếu là để bày tỏ niềm tin và tinh thần. Tuy nhiên, các buổi hầu đồng bị biến tướng có thể dẫn đến lạm dụng và bị lợi dụng để kiếm lời bất chính. Để bảo tồn và phát triển giá trị của nghi thức này, cần hiểu chính xác ý nghĩa của hầu đồng và tôn trọng tín ngưỡng một cách lý trí và đúng đắn.

Liên hệ

  • Trọng Tín Bàt Tràng
  • Địa chỉ: 37 Gầm Cầu, Đồng Xuân, Hoàn Kiếm, HN | 46 Xóm 1 Giang Cao, Bát Tràng, HN
  • Hotline: 0982559529
  • Zalo: 0982559529

Bài mới

Sự tích về Quan Đệ Nhất Thượng Thiên

Sự tích về Quan Đệ Nhất Thượng Thiên

Mục lụcHầu đồng là gì? Tại sao phải hầu đồng?Ai có thể hầu đồng? Phải có căn mới hầu đồng được?Hầu đồng có phải là nghi lễ của Phật giáo không?Nghi thức hầu đồng thực hiện thế nào?Hầu đồng phải

Xem thêm »
Sự tích Quan Nam Tào - Bắc Đẩu

Sự tích Quan Nam Tào – Bắc Đẩu

Mục lụcHầu đồng là gì? Tại sao phải hầu đồng?Ai có thể hầu đồng? Phải có căn mới hầu đồng được?Hầu đồng có phải là nghi lễ của Phật giáo không?Nghi thức hầu đồng thực hiện thế nào?Hầu đồng phải

Xem thêm »
Sự tích về Vua cha Ngọc Hoàng Thượng Đế

Sự tích về Vua cha Ngọc Hoàng Thượng Đế

Mục lụcHầu đồng là gì? Tại sao phải hầu đồng?Ai có thể hầu đồng? Phải có căn mới hầu đồng được?Hầu đồng có phải là nghi lễ của Phật giáo không?Nghi thức hầu đồng thực hiện thế nào?Hầu đồng phải

Xem thêm »
x