Hotline: 0982559529
Header Style 29

My Cart0

0
There are 0 item(s) in your cart
Subtotal: 0

Những điều bạn cần biết về Ban Công Đồng

Những điều bạn cần biết về Ban Công Đồng

Từ xa xưa theo tập tục văn hoá truyền thống, ở mỗi tỉnh thành, làng, xã Việt Nam đều có các đình, đền, miếu, phủ là nơi thờ tự Thần linh, Thành Hoàng, Thánh Mẫu. Vậy Ban Công Đồng gồm những ai? Vì sao Ban Công Đồng được các đền, chùa thờ cúng nhiều đến như vậy? Ý nghĩa, lễ vật và cách cúng lễ Ban Công Đồng như thế nào là đúng chuẩn tâm linh? Các bạn cùng tham khảo chi tiết theo bài sau đây nhé!

Ban Công Đồng là gì?

Những điều bạn cần biết về Ban Công Đồng
Những điều bạn cần biết về Ban Công Đồng

Trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người dân Việt Nam, điện thờ tam phủ và tứ phủ thuộc ban công đồng. Ban công đồng là ban thờ được đặt ở trung tâm hoặc cung thứ nhất trong các điện thờ, chùa miếu thờ Mẫu. Ban công đồng thường có thiết kế công phụ, tinh tế. Khi dâng hương, con nhang, đệ tử và du khách phải khấn vái Ban công đồng trước, sau đó mới khấn vái các ban khác.

Điện thờ Tam phủ bao gồm: Quan Thế Âm Bồ Tát, Tam vị Vua Vha và Tam Tòa Thánh Mẫu.

Điện Tứ phủ bao gồm: Quan âm Bồ Tát, Tứ vị Vua Cha, Tam tòa Thánh Mẫu, Ngũ vị Tôn Quan, Tứ phủ Thánh Chầu, Tứ phủ Thánh Hoàng và Tứ phủ Thánh Cô.

Ngoài ra, cần biết về Đấng A Di Đà (còn được gọi là Vua Cha Bát Hải Động Đình) trong văn hoá Đạo Giáo, được biết đến với các tên gọi khác như Nguyên Thủy Thiên Tôn hoặc Thái Cực. Ngài là vị thần tiên tối cao trong Đạo giáo, đứng đầu Tam Thanh (cùng với Linh Bảo Thiên Tôn và Thái Thượng lão quân).

Tượng thờ Ngọc Hoàng Thượng Đế chỉ có một, trong khi Ngọc Hoàng có thể có nhiều tượng, mỗi vùng đất có thể có một Ngọc Hoàng. Ví dụ, Mẫu Mẹ Âu Cơ là Ngọc Hoàng từ vùng Lưỡng Quảng đến đỉnh Hoành Sơn, Bà Chúa Ngọc là Ngọc Hoàng từ Mũi Cà Mau đến đỉnh Đèo Ngang. Bảo Linh Thiên Tôn là Ngọc Hoàng của Vùng lãnh thổ Trung Hoa. Ở mỗi vùng đất, Ngọc Hoàng có thể là một Đấng Khởi Thủy trong Đại Đỉnh Thập Tuyệt Chân Linh – 10 vị (Nhị Bộ Lưỡng Nghi) hoặc là những Đại Sứ Giả được Thượng Đế phái xuống nhân gian.

Những Đấng Tối Cao được thờ tại tượng Nam tào ngự tại chòm sao nam tào, còn những Đấng Tối Cao được thờ tại tượng Bắc Đầu ngự tại chòm sao Bắc Đẩu.

Những vị thần linh nào thuộc ban công đồng?

Ban Công Đồng thờ ai?
Ban Công Đồng thờ ai?

Hàng thứ nhất

Thờ Phật, Quan thế âm Bồ Tát là đại điện. Người là biểu tượng cho Tam bảo của đạo Phật: Phật, Pháp, Tăng. Theo truyền thuyết lưu lại, Vân Hương Thánh Mẫu (còn gọi là Mẫu Liễu Hạnh) quy y cửa Phật và trở thành đệ tử của đức Phật. Sau khi người tu thành chính quả thì được người đời tương truyền là Mã Hoàng Bồ Tát. Tuy nhiên, trong các đền thờ, chùa miếu có thể thờ Phật Thích Ca, hay tam thế Phật… làm đại diện.

Hàng thứ hai

Thờ các vị vua cha, cụ thể là Ngọc Hoàng Thượng đế, hai bên có người hầu cận là Nam Tào và Bắc Đẩu.

Ngọc hoàng thượng đế là vị thần có quyền lực lớn nhất ở lục giới khi ông quản lý khắp các lục giới: Nhân – Thần – Ma – Yêu – Quỷ – Tiên. Trong Đạo Mẫu Việt Nam, Ngọc hoàng còn được biết đến với thân phận khác là Vua cha ngọc hoàng (là phụ thân của Thánh Mẫu Liễu Hạnh).

Ngoài Ngọc hoàng Thượng đế, còn có những vị vua cha khác, đó là:

  • Vua cha Bát hải động đình Vĩnh công đại vương, cai quản vùng biển.
  • Vua cha Nhạc phủ, còn được biết đến chính là Tản viên Sơn Thánh: Tản Viên Sơn Thánh là một trong bốn vị thần (là vị thần đứng đầu) thuộc Tứ bất tử của Việt Nam. Tản Viên Sơn Thánh là phụ thân của Mẫu Thượng Ngàn (còn gọi là La Bình Công Chúa). Trong tứ bất tử thì Đức Thánh Tản là vị thần tối linh, ngài còn được phong là Nam Thiên Thánh Tổ.
  • Vua cha Diêm Vương: Vua cha Diêm vương, tức là Địa phủ Thánh đế Thập điện Minh Vương tòa Chương Địa Phủ, là vị Vua cha tồn tại trong tín ngưỡng Tam tứ phủ. Ngài có quyền hạn quản lý vùng đất.

Cũng cần lưu ý là xét theo quyền hạn thì ba vị vua cha Ngọc Hoàng Thượng đế, Bát hải động đình Vĩnh công đại vương, Diêm Vương ngang hàng với nhau. Còn Đức Thánh Tản thì không bằng.

Hàng thứ ba

Nơi đây thờ Tam Tòa Thánh Mẫu, bao gồm Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên (mặc áo đỏ), Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (mặc áo xanh), Mẫu Đệ Tam Thoải Phủ (mặc áo trắng).

Hàng thứ tư

Hàng này sẽ thờ Ngũ Vị Tôn Quan. Năm vị thần linh này đều là các quan có quyền hạn lớn, họ nhận lệnh các vua cha quản lý các vùng miền, các phủ đệ. Mỗi vị đại diện cho một dinh quan lớn. Ngũ vị Tôn quan bao gồm: Quan Lớn Đệ Nhất Thượng Thiên (áo đỏ), Quan Lớn Đệ Nhị Thượng Ngàn Giám Sát (áo xanh), Quan Lớn Đệ Tam Thoải Phủ (áo trắng), Quan Lớn Đệ Tứ Khâm Sai (áo vàng) và Quan Lớn Đệ Ngũ Tuần Tranh (áo xanh dương đậm).

Hàng thứ năm

Nơi đây là nơi Thờ tứ phủ Chầu Bà. Tứ phủ Chầu bà bảo gồm các vị là: Chầu Đệ Nhất (áo đỏ), Chầu Đệ Nhị (áo xanh), Chầu Đệ Tam (áo trắng), Chầu Đệ Tứ (áo vàng). Bên cạnh đó, cũng không ít nơi đặt chỗ thờ thêm Chầu Lục (nằm ở bên phải, phía ngoài cùng) và Chầu Bé (nằm ơr bên trái, phía ngoài cùng).

Hàng thứ sáu

Nơi này là nơi thờ tứ phủ quan hoàng. Tứ phủ quận hoàng bảo gồm các vị thần linh như sau: Quan Hoàng Cả (áo đỏ), Hoàng Bơ (áo trắng), Hoàng Bảy (áo xanh lam đậm), Hoàng Mười (áo vàng).

Hàng thứ bảy 

Nơi này là nơi ở bên trái thì Thờ tứ phủ thánh cô còn ở bên phải sẽ thờ tứ phủ thánh cậu. Tứ phủ thánh cô bao gồm các vị là Cô Bơ (áo trắng), Cô Tư (áo vàng), Cô Chín (áo hồng) và Cô Bé Thượng Ngàn (áo chàm xanh). Tứ phủ thánh cậu có các vị đại diện là Cậu Cả (áo đỏ), Cậu Bơ (áo trắng), Cậu Tư (áo vàng), và Cậu Bé (áo xanh).

Tuy vậy, ta có thể thấy thực tế tại các đền thờ chùa miếu, việc linh động là hoàn toàn có thể xảy ra, không nhất thiết phải thờ đủ bảy hàng với các vị thần linh đại diện như trên. Họ có thể lựa chọn lập hàng thờ đầy đủ hoặc bỏ bớt một số hàng, chỉ thờ đại diện một vài hàng chính, ví dụ như chỉ thờ Tam tòa Thánh Mẫu, Ngũ Vị Tôn Quan, Tứ phủ Thánh Hoàng.

Sắm lễ Ban Công Đồng những gì?

Sắm lễ cúng Ban Công Đồng
Sắm lễ cúng Ban Công Đồng

Theo phong tục cổ truyền khi đến đình, đền, miếu, phủ nên có lễ vật có thể to, nhỏ, nhiều, ít, sang, mọn tuỳ tâm. Mặc dù ở những nơi này thờ Thánh, Thần, Mẫu nhưng người ta vẫn có thể sắm các lễ chay như hương hoa quả, oản,… để dâng cũng được.

  • Lễ chay: Gồm hương hoa, trà, quả, phẩm oản,… được dùng để dâng lễ ban Phật, Bồ Tát (nếu có) và cũng dùng để dâng ban Thánh Mẫu.
  • Lê mặn: Nếu muốn dâng lễ mặn thì nên mua các loại đồ chay hình tướng gà, lợn, giò, chả,…
  • Lễ đồ sống: Tuyệt đối không sử dụng các loại đồ lễ sống như trứng, gạo, muối hoặc thịt tại các ban quan Ngũ Hổ, Bạch xà, Thanh xà đặt ở hạ ban Công Đồng Tứ phủ.
  • Cỗ sơn trang: Gồm những đồ đặc sản chay Việt Nam, không được dùng cua, ốc, lươn, ớt, chanh quả,… Nếu có gạo nếp cẩm nấu xôi chè thì cũng thuộc lễ này.
  • Lễ ban thờ Cô, thờ Cậu: Thường bao gồm oản, quả, hương hoa, gương, lược và những đồ chơi mà người ta thường dành cho trẻ nhỏ. Những lễ vật này khá cầu kỳ và thường được gói cẩn thận trong những túi nhỏ xinh xắn, trang trí đẹp mắt.
  • Lễ thần Thành Hoàng, Thư điền: Phải dùng lễ chay mới có phúc và những lời cầu nguyện mới được linh ứng.

Hạ lễ sau khi lễ Ban Công Đồng

Sau khi kết thúc lễ ở các ban thờ, trong khi đợi hết một tuần nhang, có thể viếng thăm phong cảnh nơi thờ tự và tận hưởng không khi thanh tịnh nơi đây. Khi thắp hết một tuần nhang có thể thắp thêm một tuần nhang nữa. Thắp nhang xong, vái ba vái trước mỗi ban thờ rồi hạ sớ đem ra nơi hoá vàng để hoá.

Khi quá trình hoá vàng hoàn tất mới tiến hành hạ lễ dâng cúng khác. Khi hạ lễ, bắt đầu từ ban ngoài cùng và tiến về phía ban chính. Riêng đồ lễ như gương, lược ở ban thờ Cô và thờ Cậu, có thể để nguyên trên bàn thờ hoặc gom vào nơi đặt bàn thờ đó nếu có nơi để riêng mà không cần đem về.

Văn lễ Ban Công Đồng

Dưới đây là một trong bài văn lễ khấn Ban Công Đồng phổ biến nhất mà chúng tôi tìm hiểu được:

“Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)

Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương

Con lạy đức Vua cha Ngọc Hoàng Thượng đế

Con lạy Tam Toà Thánh Mẫu

Con lạy Tam phủ Công Đồng, Tứ phủ Vạn linh

Con lạy Tứ phủ Khâm sai

Con lạy Chầu bà Thủ Mệnh

Con lạy Tứ phủ Đức Thánh Hoàng

Con lạy Tứ phủ Đức Thánh Cô

Con lạy Tứ phủ Đức Thánh Cậu

Con lạy cộng đồng các Giá, các Quan, mười tám cửa rừng, mười hai cửa bể.

Con lạy quan Chầu gia.

Hương tử (chúng) con là: ……………………

Cùng đồng gia quyến đẳng, nam nữ tử tôn

Ngụ tại: ……………………………………………

Hôm nay là ngày ….. tháng ….. năm …….

Tín chủ con về đây …… Thành tâm kính lễ, xin Chúa phù hộ độ trì cho gia đình chúng con sức khoẻ dồi dào, phúc thọ khang ninh, cầu tài đắc tài, cầu lộc đắc lộc, cầu bình an đắc bình an, vạn sự hanh thông, gặp nhiều may mắn.”

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)

Ý nghĩa cúng lễ Ban Công Đồng

Những điều bạn nên biết về Ban Công Đồng
Những điều bạn nên biết về Ban Công Đồng

Tín ngưỡng thờ Mẫu, tam tứ phủ là tín ngưỡng từ xa xưa đã có ý nghĩa là tôn thờ toàn vũ trụ (thiên địa thủy nhạc), thậm chí có thờ cả nam thần – nữ thần, các vị thần trên trời – các vị thần dưới nhân gian, các vị thần linh không chỉ ở vùng xuôi mà cả miền ngược… Nhưng trên tất cả tín ngưỡng thờ Mẫu, tam tứ phủ thờ Thánh Mẫu Thần Chủ – người mẹ của tâm linh, người luôn mang trong mình tấm lòng bao dung, độ lượng, thương xót cho tất thảy chúng sinh.

Hãy nhớ rằng, Cửa Mẫu luôn mở ra mỗi khi chúng ta cần cho dù có thế nào. Khi chúng ta vui cũng có thể tìm đến Mẫu, khi chúng ta buồn cũng có thể tìm đến và mở lòng chia sẻ với Mẫu, hay lúc chúng ta gặp khó khăn cũng có thể tìm đến Mẫu để cầu xin sự chở che, giúp đỡ của người. Hãy yên tâm trong cuộc sống bởi Mẫu luôn hiện diện ở quá khứ, hiện tại và cả sau này. Chúng ta luôn luôn có Mẫu và mãi mãi có Mẫu. Có thể nói, Mẫu là tất cả.

Lễ Ban Công Đồng mang ý nghĩa quan trọng trong tín ngưỡng của người Việt Nam. Các vị thần linh như Thành Hoàng, Thánh Mẫu là những tiền nhân đã có công với cộng đồng làng xã và dân tộc trong quá trình đấu tranh bảo vệ và xây dựng đất nước.

Đình, đền, miếu, phủ cùng với sự linh diệu của các vị thần đã góp phần không nhỏ trong trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam và duy trì tình yêu quê hương đất nước. Nơi thờ tự đình, đền, miếu, phủ còn là nơi sinh hoạt tâm linh và tín ngưỡng. Người ta hy vọng qua những hoạt động tín ngưỡng, có thể cầu nguyện và nhờ đến sự bảo hộ của các vị thần để bản thân, gia đình và cộng đồng được bình an, thành đạt, thịnh vượng, yên bình, loại bỏ những điều xấu xa, xoa dịu tội lỗi và gỡ bỏ những nguy hại.

Lễ hội Ban Công Đồng

Lễ hội Ban Công Đồng là một sự kiện đặc biệt trong văn hóa và tín ngưỡng của người Việt Nam. Những dịp này không chỉ đánh dấu sự kết nối tâm linh giữa con người và thần linh mà còn là cơ hội để cộng đồng hiệp nhất, tưởng nhớ và tôn vinh các bậc tiền nhân đã có công với đất nước.

Lễ hội Ban Công Đồng thường diễn ra vào những ngày lễ, Tết, tuần tiết và các ngày lễ khác. Trong những ngày này, người dân Việt Nam từ khắp mọi miền đất nước đổ về các đình, đền, miếu và phủ để tham gia vào các hoạt động tôn kính và cúng lễ. Trong không gian linh thiêng của Ban Công Đồng, tiếng chuông reo, tiếng trống vang lên cùng với hương khói nhang lan tỏa khắp nơi, tạo nên không khí vô cùng trang nghiêm và tâm linh.

Không khí lễ hội Ban Công Đồng tươi vui, rộn ràng
Không khí lễ hội Ban Công Đồng tươi vui, rộn ràng

Trong các lễ hội này, người dân thể hiện tình yêu quê hương và lòng tự tôn dân tộc, cùng nhau tham gia các hoạt động văn hóa như diễu hành, múa lân, múa rồng, biểu diễn nhạc cụ truyền thống và các trò chơi dân gian,…

Lễ hội Ban Công Đồng cũng là dịp để khám phá những vẻ đẹp văn hóa và cảnh quan thiên nhiên của địa phương đồng thời cũng góp phần thúc đẩy du lịch và phát triển kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, để tổ chức thành công một lễ hội Ban Công Đồng, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự đoàn kết của cộng đồng. Qua quá trình lên kế hoạch và tổ chức, các địa phương cần tạo điều kiện thuận lợi để người dân và du khách tham gia vào lễ hội một cách an toàn. Các hoạt động văn hóa và giải trí cần được sắp xếp một cách cân đối và phù hợp với truyền thống và giá trị của Ban Công Đồng.

Liên hệ

  • Trọng Tín Bàt Tràng
  • Địa chỉ: 37 Gầm Cầu, Đồng Xuân, Hoàn Kiếm, HN | 46 Xóm 1 Giang Cao, Bát Tràng, HN
  • Hotline: 0982559529
  • Zalo: 0982559529

Bài mới

Sự tích về Quan Đệ Nhất Thượng Thiên

Sự tích về Quan Đệ Nhất Thượng Thiên

Mục lụcBan Công Đồng là gì?Những vị thần linh nào thuộc ban công đồng?Hàng thứ nhấtHàng thứ haiHàng thứ baHàng thứ tưHàng thứ nămHàng thứ sáuHàng thứ bảy Sắm lễ Ban Công Đồng những gì?Hạ lễ sau khi lễ Ban Công

Xem thêm »
Sự tích Quan Nam Tào - Bắc Đẩu

Sự tích Quan Nam Tào – Bắc Đẩu

Mục lụcBan Công Đồng là gì?Những vị thần linh nào thuộc ban công đồng?Hàng thứ nhấtHàng thứ haiHàng thứ baHàng thứ tưHàng thứ nămHàng thứ sáuHàng thứ bảy Sắm lễ Ban Công Đồng những gì?Hạ lễ sau khi lễ Ban Công

Xem thêm »
Sự tích về Vua cha Ngọc Hoàng Thượng Đế

Sự tích về Vua cha Ngọc Hoàng Thượng Đế

Mục lụcBan Công Đồng là gì?Những vị thần linh nào thuộc ban công đồng?Hàng thứ nhấtHàng thứ haiHàng thứ baHàng thứ tưHàng thứ nămHàng thứ sáuHàng thứ bảy Sắm lễ Ban Công Đồng những gì?Hạ lễ sau khi lễ Ban Công

Xem thêm »
Những điều bạn cần biết về Ban Công Đồng

Những điều bạn cần biết về Ban Công Đồng

Mục lụcBan Công Đồng là gì?Những vị thần linh nào thuộc ban công đồng?Hàng thứ nhấtHàng thứ haiHàng thứ baHàng thứ tưHàng thứ nămHàng thứ sáuHàng thứ bảy Sắm lễ Ban Công Đồng những gì?Hạ lễ sau khi lễ Ban Công

Xem thêm »
x