Hotline: 0982559529
Header Style 29

My Cart0

0
There are 0 item(s) in your cart
Subtotal: 0

Sự tích Quan Nam Tào – Bắc Đẩu

Sự tích Quan Nam Tào - Bắc Đẩu

Chắc hẳn bạn đã từng nghe qua hai cái tên Nam Tào Bắc Đẩu và có lẽ Nam Tào Bắc Đầu không còn xa lạ đối với người dân nước Việt. Theo hệ thống thần linh Tứ phủ, đây chính là hai vị quan được phối xuống thờ hậu cận kề bên Đức vua Cha Ngọc Hoàng Thượng Đế. Để giúp các bạn hiểu rõ hơn về hai vị quan này, chúng tôi sẽ chia sẻ bài viết dưới đây.

Truyền thuyết về Nam Tào Bắc Đẩu

Nam Tào (trái), Bắc Đẩu (phải)
Nam Tào (trái), Bắc Đẩu (phải)

Nhiều người vẫn luôn thắc mắc rằng Nam Tào Bắc Đẩu là ai. Theo như truyền thuyết ghi chép lại thì đây vốn là những người phàm trần và là hai anh em sinh đôi trong một gia đình nọ. Họ được sinh ra trong một gia đình nghèo, khi đó bà mẹ đã rất già và mang thai đến tận 69 tháng mới sinh ra 2 cục thịt không có đầu và không có tay chân. Bà hoảng sợ định vứt chúng đi nhưng do tình thương mẫu tử thiêng liêng nên đã đem chúng cất ở xó nhà.

Đột nhiên sau 100 ngày, hai cục thịt này đã biến thành hai chàng trai cao to, khoẻ mạnh và thông minh. Họ có một trí nhớ rất phi thường khi có khả năng ghi nhớ được tất cả mọi chuyện xảy ra ở khắp muôn nơi.

Thấy vậy Vua Cha Ngọc Hoàng Thượng Đế đã tuyển hai anh em này tới để làm quan ở trên trời, giúp Vua cha ghi nhớ về những việc sinh tử của loài người ở dưới trần gian. Ngài đã chia công việc cho hai anh em cụ thể đó là Nam Tào có nhiệm vụ ghi chép số sinh đứng bên trái, là phương Nam còn Bắc Đẩu có nhiệm vụ ghi chép số tử đứng ở bên phải, hay còn được gọi là phương Bắc.

Họ sẽ ghi chép lại thiên mệnh của từng người dưới trần gian kể từ khi sinh ra cho tới khi mất đi. Đồng thời còn có khả năng quy định về số kiếp giàu sang, nghèo hèn, lành hay dữ, khi chết đi sẽ đầu thai làm kiếm gì cùng với đó là ghi chép lại số kiếp đầu thai của các loài vật.

Câu chuyện liên quan đến tuổi thọ của con người do Bắc Đẩu ghi chép

Bắc Đẩu giữ sổ tử quyết định tới mạng sống của loài người dưới trần gian
Bắc Đẩu giữ sổ tử quyết định tới mạng sống của loài người dưới trần gian

Theo như sự tích kể lại, tại vùng Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam thuở bấy giờ có một chàng trai tên là Đô Kinh. Chàng sinh ra không được lành lặn như những người khác, không có mắt, yếu ớt thoi thóp thở. May mắn thay chàng đã được 1 bà mụ ban phép cho để khỏe mạnh và có một sức khỏe phi thường, đôi mắt trở nên long lanh, có khả năng nhìn xa trông rộng và đi mây về gió.

Lúc bấy giờ Bắc Đẩu rất hay chấm khiến nhiều thở mạng của con người phải ra đi. Bức xúc trước việc làm này, Đô Kình đã đạp mây gió để lên Thiên Đình. Chàng nhìn thấy Bắc Đẩu suốt ngày cầm dao bên mình trừ những lúc đi ngủ, ôm vợ mới để dao ở đầu giường. Nhân lúc cô vợ của Bắc Đẩu đi tắm, Đô Kình đã tới bế thốc cô nàng và ném tỏm xuống ao. Lúc này Bắc Đẩu đã vội vứt dao xuống và lao vào để cứu vợ. Ở trên này Đô Kình đã nhanh chóng tóm lấy con dao và phóng nó xuống dưới trần gian. Bắc Đẩu đã dùng sức lực đuổi theo và đã dùng tới rất nhiều quyền phép nhưng cũng không thể bắt được Đô Kình.

Từ đó trở về sau người trần đã không còn bị Bắc Đẩu đoạt mạng và đã sống thọ lên đến hàng trăm năm. Nhà Trời cũng đã nhiều lần đã làm mưa to gió lớn để đòi dao nhưng con dao thần này vẫn được Đô Kình giữ cẩn thận.

Một ngày nọ, ở quanh làng đột nhiên xuất hiện một con rắn thành tinh chuyên đi ăn thịt người. Đô Kình thấy vậy liền mang con dao tới để trị rắn. Khi tới nơi gọi mãi mà chẳng thấy con rắn đâu chàng liền ngồi xuống bên cây gỗ mục. Tuy nhiên cây gỗ mục này lại do con rắn hóa thành, nhân lúc này nó đã hất ngửa Đô Kình và văng con rao ra. Khi chàng Đô Kình ngã thì con rắn đã nhanh chóng ngoạm lấy con dao thần và chạy mất. Chàng gắng sức đuổi theo con rắn, nhưng Bắc Đẩu đã cùng với Thiên Lôi nhân cớ này phóng sét xuống và đốt chàng cháy thành than. Khi đó Bắc Đẩu cũng phải đổi hàng vạn con nghé tươi thì mới có thể chuộc được con dao thần về.

Ngọc Hoàng lúc này đã nghe được việc mà Đô Kình làm và ngài thấy thương cho Đô Kình, trách Bắc Đẩu. Lúc đó ngài đã ra lệnh từ nay phải để cho loài người thọ tới 100 tuổi. Thế nhưng Bắc Đẩu lại sợ nếu như để loài người sống quá lâu thì có thể nhiều người sẽ nảy sinh mưu kế như Đô Kình. Chính vì vậy Bắc Đẩu đã lén bớt tuổi của họ, chỉ cho thọ tới 70 – 80 tuổi, phúc lắm thì mới cho vài người sống được 100 tuổi để lên trình với Vua cha Ngọc Hoàng Thượng Đế.

Nam Tào trông coi về sự sống

Nam Tào tức Nam Đẩu Tinh Quân là vị thần rất quan trọng trong Đạo Giáo, chưởng quản chùm sao Nam Đẩu, ở phương Nam. Có thuyết cho rằng chùm sao này trông coi về thọ mạng ngắn dài của nhân loại, cho nên có câu: “Nam Đẩu chú sanh, Bắc Đẩu chủ tử (Nam Đẩu trông coi về sự sống, Bắc Đẩu chủ quản về việc chết).” Trong Sưu Thần Ký quyển 3 của Can Bảo nhà Đông Tấn có ghi lại câu chuyện Nam Đẩu Tinh Quân và Bắc Đẩu Tinh Quân ban tặng thêm tuổi thọ cho người phàm.

Quản Lộ tự Công Minh, vốn người ở đất Bình Nguyên đời Tam Quốc (220-264) diện mạo xấu xí, thích uống rượu. Từ bé, Lộ ham xem thiên văn, thường đêm nằm nhìn trăng sao, thao thức không chớp mắt, cha mẹ ngăn cấm không được. Vừa lớn lên, Quản Lộ đã làu thông Kinh Dịch, hiểu hết nghĩa uyên thâm, biết đoán chiều gió, tinh thông khoa lý số và giỏi cả xem tướng. Nhân khi Quản Lộ đến Bình Nguyên, thấy khuôn mặt của Nhan Siêu hiện rõ nét sẽ chết yểu; nhân đó cha họ Nhan bèn van xin Lộ làm cho kéo dài thêm mạng sống.

Lộ bảo rằng: “Khi con ông về, hãy tìm loại rượu trắng, một cân thịt nai luộc chín, trứng, đem đến dưới cây dâu lớn phía Nam, nơi ấy có hai người đang ở đó, cứ rót rượu rồi đặt thịt luộc xuống; họ uống hết thì rót thêm. Nếu họ hỏi ông thì ông cứ vái lạy, đừng nói lời nào cả, ắt hai người đó sẽ cứu người.” Họ Nhan làm đúng theo lời dặn, quả nhiên thấy có hai người đang ngồi đánh cờ, bèn lẳng lặng đặt rượu thịt xuống trước mặt họ. Hai người say mê chơi, chỉ biết uống rượu ăn thịt, chẳng thèm nhìn xem thử ai ngồi một bên mình, rồi dần dần vừa đánh vừa ăn uống hết cả rượu thịt một cách ngon lành. Lúc bấy giờ, Nhan mới khóc òa lên và lạy lục xin cầu thọ. Hai ông giật nảy mình nhìn lại.

Đột nhiên, người ngồi phía Bắc ngước lên nhìn thấy họ Nhan, bèn hỏi: “Làm gì đến đây?” Họ Nhan chỉ cúi đầu vái lạy. Người ngồi ở phía Nam chợt nói: “Đã uống rượu, ăn thịt người ta rồi, sao lại không có chuyện được chứ?” Người phía Bắc bảo: “Hồ sơ đã định rồi.” Người phía Nam nói: “Cứ mượn hồ sơ xem sao.” Xem qua mới biết Nhan Siêu chỉ sống đến 19 tuổi, họ bèn lấy bút phê rằng: “Cứu nhữ chí cửu thập niên hoạt” (cứu người sống đến chín mươi tuổi). Họ Nhan vái lạy tạ ơn trở về. Quản Lộ bảo họ Nhan rằng: “Bắc biên tọa nhân thị Bắc Đẩu, Nam biên tọa nhân thị Nam Đẩu; Nam Đẩu chú sanh, Bắc Đẩu chủ tử; phàm nhân thọ thai, giai tùng Nam Đẩu quá Bắc Đẩu” (người ngồi ở phía Bắc là Bắc Đẩu, người ngồi ở phía Nam là Nam Đẩu; Nam Đẩu trông coi về sự sống, Bắc Đẩu chủ quản về việc chết; người phàm thọ thai, đều từ Nam Đẩu qua Bắc Đẩu.

Lý do thờ Quan Nam Tào và Quan Bắc Đẩu tại di tích Kiếp Bạc

Di tích Kiếp Bạc - Nơi thờ tự Nam Tào - Bắc Đẩu
Di tích Kiếp Bạc – Nơi thờ tự Nam Tào – Bắc Đẩu

Theo tín ngưỡng về Đạo Giáo, Nam Tào – Bắc Đẩu là hai vị quan làm việc trên Thiên cung, giúp Ngọc Hoàng Thượng Đế trong coi sổ sách sinh tử của trần thế và luôn ở cạnh hầu cận Ngọc Hoàng. Ở các đạo quán hay nhiều ngôi chùa Việt, tượng hai vị thần này luôn được đặt bên cạnh tượng Ngọc Hoàng thượng đế, trong đó tượng thần Nam Tào đặt bên tả, tượng thần Bắc Đẩu đặt bên hữu. Lý do nhân dân thờ phụng hai vị tại di tích đền Kiếp Bạc là do quan niệm về Đức Thánh Trần Hưng Đạo Đại Vương. Ngài được tôn là vị Vua Cha của dân tộc Việt, là Ngọc Hoàng thượng đế theo ngưỡng vọng của nhân dân ta. Vì thế mà có Quan Nam Tào và Quan Bắc Đẩu hầu cận hai bên và được thờ.

Cũng có lưu truyền rằng, Quan Bắc Đẩu được đồng nhất với Dã Tượng còn Quan Nam Tào được đồng nhất với Yết Kiêu. Đây là hai vị tướng trung thành của Trần Hưng Đạo. Hiện nay, phía trước hai đền đều có xây riêng gian thờ Mẫu. Trong đó có gian thờ Ngũ vị Tôn Ông (đền Bắc Đẩu) và gian thờ thần Cao Sơn (đền Nam Tào), đã góp phần to lớn vào việc nâng cao giá trị của đền Kiếp Bạc.

Bởi vậy, khi tới di tích đền Kiếp Bạc người ta thường ghé tới đền Quan Nam Tào và Quan Bắc Đẩu để dâng lễ, bày tỏ trọn vẹn tấm lòng thành.

Đền thờ Nam Tào Bắc Đẩu nằm ở đâu?

Đền Quan Nam Tào Bắc Đẩu tại quần thể di tích Kiếp Bạc

Vị trí đền

Cả hai ngôi đền thuộc địa phận xã Hưng Đạo, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Tọa lạc trên hai ngọn núi đối xứng nhau qua đền Kiếp Bạc, đền thờ Quan Nam Tào Bắc Đẩu đều được đánh giá là đã có tuổi đời rất lâu. Đền quan Nam Tào nằm trên núi Dược Sơn và đền Quan Bắc Đẩu thuộc núi Vạn Kiếp. Đứng trên hai đỉnh núi này có thể quan sát được cả một vùng làng mạc rộng lớn và ngôi đền Kiếp Bạc linh thiêng. Nằm trên khuôn viên thuộc di tích Kiếp Bạc, đền Nam Tào và đền Bắc Đẩu nằm tại hai bên tả hữu so với đền thờ Trần Hưng Đạo Đại Vương do quan niệm rằng hai vị Quan này hầu cận Vua Cha của dân tộc Đức Thánh Trần. Đây cũng là nơi lưu giữ di tích vọng gác tiền tiêu Trạm Điền của Trần Hưng Đạo trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông.

Theo các bô lão kể lại, xưa kia cả hai ngôi đền đều được xây dựng khang trang, bề thế nhưng đã bị tàn phá không ít khi giặc Pháp xâm lược nước ta. Sau đó khi đất nước yên ổn, cả hai được xây mới trên chính nền đất cũ vào năm 1979, kiểu cách có đôi chút thay đổi so với trước đây.

Kiến trúc đền

Trải qua nhiều thăng trầm và chiến tranh, hai ngôi đền đã được tôn tạo không ít lần. Đặc biệt vào năm 2005, cả hai đã được tiến hành khai quật khảo cổ học. Tại đây, người ta phát hiện nhiều cổ vật có từ niên đại nhà Trần và nhà Lê. Đây là cơ sở để năm 2007, UBND tỉnh tôn tạo di tích Nam Tào – Bắc Đẩu với quy mô uy nghi như ngày nay.

Tọa lạc tại đỉnh núi Dược Sơn, đền Nam Tào nổi bật với những công trình kiến trúc như nghi môn, gác chuông, gác trống, tả hữu hành lang, đền chính, hậu đường uy nghi, cổ kính. Đền Nam Tào được xây dựng trên nền đất có diện tích lên đến 2.000m2, đi theo kiến trúc 2 tầng 8 mái, mái được lớp ngói theo dáng mũi hài và hổ phù đội mặt trời. Đền chính kiến trúc hình chữ đinh gồm 3 gian tiền bái và hậu đường. Bên trong đền được bài trí thờ tự theo lối trước Thần sau Phật. Trước kia, đây vốn là một ngôi chùa tiền bái đặt tượng thờ quan Nam Tào, thượng điện đặt tượng thờ Phật. Khi thực dân Pháp phá chùa vào năm 1947, nhân dân phải đem tượng quan Nam Tào và đồ tế tự xuống gửi ở đền Kiếp Bạc. Năm 1989, nhân dân địa phương góp tre, gỗ xây lại chùa Nam Tào trên nền móng của gian thượng điện và rước tượng về sau đó được tôn tạo lại thành đền như ngày nay.

Đền Nam Tào tọa lạc tại đỉnh núi Dược Sơn
Đền Nam Tào tọa lạc tại đỉnh núi Dược Sơn

Với đền Bắc Đẩu, trước kia ngôi đền có kiến trúc hình chữ Đinh giống các công trình đền chùa thời xưa. Gian chính điện có tượng thờ Quan Bắc Đẩu làm bằng đồng ở tư thế ngồi, tay phải cầm chiếc bút, tay trái cầm cuốn “Sổ sinh tử”, trên ngực có hàng chữ Nho nổi “Bắc Đẩu chính thần tượng”. Đây là pho tượng duy nhất còn lại sau khi thực dân Pháp. Hệ thống tượng thờ trong đền Bắc Đẩu cũng được bài trí tiền thần hậu Phật tương tự đền Nam Tào.

Bền Bắc Đẩu nằm ngay trên đỉnh núi Bắc Đẩu
Bền Bắc Đẩu nằm ngay trên đỉnh núi Bắc Đẩu

Lễ hội đền Nam Tào Bắc Đẩu diễn ra trong thời gian nào?

Những hoạt động của đền Nam Tào Bắc Đẩu đều có gắn liền với những hoạt động diễn ra tại đền Kiếp Bạc. Hàng năm cứ vào ngày 20 tháng 8 và ngày 28 tháng 9 người dân địa phương sẽ tổ chức các lễ rước từ các Giáp ra khu vực đền Kiếp Bạc để tiến hành các buổi lễ tế. Tiếp đó là rước kiệu về đền Nam Tào Bắc Đẩu.

Lễ rước bộ trong lễ hội đền - chùa Nam Tào, Bắc Đẩu
Lễ rước bộ trong lễ hội đền – chùa Nam Tào, Bắc Đẩu

Bên cạnh đó ở từng đền Nam Tào và đền Bắc Đẩu còn có những nghi lễ riêng biệt được tổ chức cho mỗi vị. Khi đó người dân các làng Dược Sơn, Vạn Yên và làng Bắc Đẩu sẽ tổ chức nghi thức dâng hương lên 2 vị quan này. Từ đó tại hai đền có nghi lễ rước bộ rất linh đình về Kiếp Bạc và dâng lên đức Thánh Trần.

Sắm lễ dâng đền

Vào ngày lễ, Tết hay mùng 1 hàng tháng, người ta thường dâng đền hai Quan những mâm lễ vật gồm hoa tươi, quả mới, trầu cau, bánh kẹo và ít đồ ăn mặn như gà, giò,… Lễ không cần to nhưng phải thành tâm. Bởi vậy, khi dâng lễ nói chung và lễ đền Quan Nam Tào – Bắc Đẩu nói riêng, ai ai cũng nghiêm cẩn chọn lựa đồ lễ cẩn thận để thể hiện tấm lòng thành.

Oản lễ đã là vật phẩm dâng cúng từ bao đời nay. Không chỉ có hình dáng như núi lộc đầy đặn, sung túc mà oản còn tượng trưng cho tinh túy của đất trời. Ngày nay, oản trở thành lựa chọn của nhiều khách hàng muốn đặt mua đồ lễ đặt lên mâm cúng để thêm phần bề thế, trang trọng. Các nghệ nhân đã biến hóa sáng tạo những quanh oản nhỏ xinh đơn giản thành những mẫu oản lễ thiết kế độc lạ, thẩm mỹ mà vẫn giữ nguyên phần hồn linh thiêng của thứ bánh dân tộc. Những quanh oản lễ Tài Lộc chắc chắn sẽ là những lễ vật thành tâm và phù hợp nhất để dâng đền Quan Nam Tào Bắc Đẩu.

Liên hệ

  • Trọng Tín Bàt Tràng
  • Địa chỉ: 37 Gầm Cầu, Đồng Xuân, Hoàn Kiếm, HN | 46 Xóm 1 Giang Cao, Bát Tràng, HN
  • Hotline: 0982559529
  • Zalo: 0982559529

Bài mới

Sự tích Quan Nam Tào - Bắc Đẩu

Sự tích Quan Nam Tào – Bắc Đẩu

Mục lụcTruyền thuyết về Nam Tào Bắc ĐẩuCâu chuyện liên quan đến tuổi thọ của con người do Bắc Đẩu ghi chépNam Tào trông coi về sự sốngLý do thờ Quan Nam Tào và Quan Bắc Đẩu tại di tích

Xem thêm »
x