Hotline: 0982559529
Header Style 29

My Cart0

0
There are 0 item(s) in your cart
Subtotal: 0

Tam Tòa Thánh Mẫu gồm những ai? Lễ nghi thờ Thánh Mẫu?

Tam Tòa Thánh Mẫu gồm những ai - Lễ nghi thờ Thánh Mẫu - THUMB

Ở miền Bắc của nước ta, có một hình thức thờ Mẫu đặc biệt, mang đậm nét văn hóa địa phương, đó chính là tín ngưỡng thờ Mẫu – Tứ Phủ hay còn được biết đến là Tam Tòa Thánh Mẫu. Tuy nhiên, vẫn có nhiều người chưa có đầy đủ kiến thức về Tam Tòa Thánh Mẫu, bao gồm ai và các lễ nghi thờ Thánh Mẫu được tổ chức như thế nào? Quý vị hãy cùng Haudong.net tham khảo bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn.

Tam Tòa Thánh Mẫu gồm những vị nào?

Tam Tòa Thánh Mẫu mà ta thường thấy ngồi trên các ban thờ gồm 3 ngôi của ba vị thánh Mẫu khác nhau: Đệ Nhất Thượng Thiên, Đệ Nhị Thượng Ngàn, Đệ Tam Thoải Phủ.

Mẫu Thượng Thiên

Mẫu Thượng Thiên, còn được biết đến như là Đệ Nhất Thiên Mẫu, là một trong những thần thánh được tôn sùng rất nhiều trong văn hóa dân gian Việt Nam. Theo quan niệm dân gian về Tứ Pháp (bao gồm Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp ĐiệnPháp Lôi), Mẫu Thượng Thiên được xem như là người cai quản miền trời và có khả năng điều khiển các hiện tượng thời tiết như mưa, sấm, chớp và tạo ra các đám mây.

Mẫu Thượng Thiên
Mẫu Thượng Thiên

Mẫu Thượng Thiên rất quan trọng trong nền văn hóa trồng lúa nước của người Việt Nam, vì ngài được coi là người bảo vệ và giúp đỡ cho mùa màng mỗi năm. Do đó, người dân Việt Nam luôn tôn sùng và thờ cúng Mẫu Thượng Thiên tại các đền thờ Mẫu trên khắp đất nước.

Mặc dù đền thờ Mẫu Thượng Thiên có ở khắp nơi, nhưng những đền thờ có quy mô lớn nhất và nhiều nhất vẫn là ở những nơi mà Mẫu giáng trần hoặc xuất hiện để lại dấu tích. Những đền thờ này thường được xây dựng ở những vị trí đặc biệt, được xem là “thánh địa” của Mẫu Thượng Thiên, như trên đỉnh núi, ven sông hoặc gần các ruông lúa.

Theo truyền thống, ngày của Mẫu được công nhận hàng năm vào ngày thứ ba của tháng thứ ba âm lịch. Ngày này được xem là một ngày lễ trọng đại của người dân Việt Nam, khi họ đến tham gia các lễ cúng và tôn vinh Mẫu Thượng Thiên tại các đền thờ.

Mẫu Đệ Nhất, hay còn được gọi là Mẫu Thượng Thiên, thường được tôn vinh ở vị trí trung tâm trong Tam Tòa Thánh Mẫu, một hình thức thờ cúng đặc biệt và phổ biến trong văn hóa dân gian Việt Nam.

Tuy nhiên, Mẫu Đệ Nhất luôn được xem là người quan trọng nhất trong Tam Tòa Thánh Mẫu, vì ngài được coi là linh hồn của các thần thánh khác và là người bảo vệ toàn bộ vùng đất của người Việt. Do đó, người dân Việt Nam luôn tôn trọng và cầu nguyện cho Mẫu Đệ Nhất, để được bảo vệ và có một mùa màng bội thu.

Các lễ cúng thờ Mẫu Thượng Thiên và Tam Tòa Thánh Mẫu thường được tổ chức vào những dịp lễ trọng đại của người dân Việt Nam, như Tết Nguyên Đán, lễ hội đền Hùng, lễ Vu Lan, hay các ngày đặc biệt khác trong năm. Trong các lễ cúng này, người dân thường mang theo các vật phẩm tín ngưỡng như những bông hoa, nến, rượu, trầu cau, để thờ cúng và cầu nguyện cho sức khỏe và sự bình an của gia đình, cũng như để tôn vinh các thần thánh và Mẫu Thượng Thiên.

Ngoài việc thờ cúng và tôn vinh các thần thánh, những đền thờ có ban Tam Tòa Thánh Mẫu cũng luôn là những địa điểm du lịch nổi tiếng của Việt Nam, thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan và khám phá văn hóa dân gian Việt Nam. Các đền thờ Mẫu Thượng Thiên và Tam Tòa Thánh Mẫu thường có kiến trúc đặc trưng và phong cách riêng, được xây dựng từ những năm đầu của thế kỷ thứ 10 và được bảo tồn và tôn trọng hàng trăm năm qua.

Trong tổng thể, tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Thiên và Tam Tòa Thánh Mẫu là một phần không thể thiếu của văn hóa dân gian Việt Nam, đóng góp vào việc duy trì và phát triển các giá trị truyền thống của đất nước. Mẫu Thượng Thiên và các thần thánh khác luôn được coi là những người bảo vệ và giúp đỡ cho người dân Việt Nam, giúp họ vượt qua khó khăn và đón nhận mùa màng bội thu. Việc thờ cúng và tôn vinh Mẫu Thượng Thiên cũng là một phần của tâm linh và niềm tin của người dân Việt Nam, giúp họ tìm thấy sự an ủi và hy vọng trong cuộc sống.

Ngoài tác động văn hóa và tâm linh, tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Thiên và Tam Tòa Thánh Mẫu còn có ảnh hưởng lớn đến các hoạt động kinh tế và du lịch của Việt Nam. Các đền thờ Mẫu Thượng ThiênTam Tòa Thánh Mẫu không chỉ thu hút du khách quốc tế đến tham quan và khám phá, mà còn là một nguồn thu nhập quan trọng cho nhiều cộng đồng địa phương. Nhiều người dân tại các vùng lân cận cũng có thể tận dụng cơ hội này để kinh doanh và bán các sản phẩm lưu niệm và vật phẩm tín ngưỡng.

Tuy nhiên, những lễ cúng và nghi lễ thờ Mẫu Thượng Thiên và Tam Tòa Thánh Mẫu cũng đang phải đối mặt với một số thách thức và vấn đề. Một trong những thách thức đó là việc bảo tồn và duy trì các đền thờ này, bởi vì các công trình này thường cũ và phải được bảo dưỡng thường xuyên để giữ được giá trị lịch sử và văn hóa của chúng. Ngoài ra, việc giữ gìn và bảo tồn các tài liệu và di sản văn hóa liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu cũng là một vấn đề quan trọng, để có thể giữ lại và truyền dịch cho thế hệ sau.

Trong tổng thể, tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng ThiênTam Tòa Thánh Mẫu không chỉ là một phần quan trọng của văn hóa dân gian Việt Nam, mà còn là một phần của sự đa dạng và phong phú của nền văn hóa và tôn giáo trên toàn thế giới. Việc bảo tồn và phát triển các giá trị này là một trách nhiệm của tất cả chúng ta, để có thể giữ lại và truyền dịch cho thế hệ sau, và để tôn vinh những giá trị đó như một phần của quá khứ và tương lai của đất nước. Ngoài ra, việc thăm quan và tôn vinh Mẫu Thượng ThiênTam Tòa Thánh Mẫu cũng là một trải nghiệm tuyệt vời để khám phá và hiểu rõ hơn về văn hóa và lịch sử của người dân Việt Nam.

Vì vậy, chúng ta cần phải bảo vệ và duy trì những giá trị này bằng cách tôn trọng và thực hiện các nghi thức và lễ cúng thật trang trọng, tạo điều kiện cho các nhà nghiên cứu và các cơ quan chức năng để nghiên cứu, bảo tồn và phát triển các di sản văn hóa liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng ThiênTam Tòa Thánh Mẫu. Đồng thời, chúng ta cũng cần phải đào tạo và giáo dục người dân, đặc biệt là giới trẻ, về giá trị và ý nghĩa của tín ngưỡng thờ Mẫu, để có thể giữ gìn và phát triển những giá trị này trong tương lai.

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Thiên và Tam Tòa Thánh Mẫu vẫn đang được tôn vinh và duy trì bởi người dân Việt Nam, đồng thời thu hút sự quan tâm và tò mò của các du khách quốc tế. Với sự đa dạng và phong phú của nền văn hóa và tôn giáo, đây cũng là một phần trong sự đa dạng và phong phú của thế giới ngày nay, tạo nên sự đa dạng và phong phú trong các giá trị văn hóa và tôn giáo trên toàn thế giới.

Vì vậy, việc tôn trọng và bảo tồn tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng ThiênTam Tòa Thánh Mẫu là một trách nhiệm của tất cả chúng ta, để giữ lại và truyền dịch cho thế hệ sau, và để tôn vinh những giá trị đó như một phần của quá khứ và tương lai của đất nước.

Mẫu Thượng Ngàn

Mẫu Thượng Ngàn, hay còn được gọi là Mẫu Đệ Nhị, là một trong những vị thần thánh quan trọng trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người dân Việt Nam. Với vai trò cai quản núi rừng, Mẫu Thượng Ngàn được coi là Thánh Mẫu gắn liền với sự sống của con người, cỏ cây, chim muông và các sinh vật trong rừng. Tín đồ thờ Mẫu tin rằng, Mẫu Thượng Ngàn có quyền năng đưa con người vào thế giới thần tiên, giúp họ tìm được bình an và may mắn trong cuộc sống.

Mẫu Thượng Ngàn
Mẫu Thượng Ngàn

Mặc dù có nhiều đền thờ Mẫu Thượng Ngàn trên khắp đất nước, nhưng hai nơi thờ chính được coi là lễ hội lớn nhất và thu hút đông đảo nhất đó là Đền Suối Mỡ (Bắc Giang) và Đền Bắc Lệ (Lạng Sơn). Tại những nơi này, các đền thờ Mẫu Thượng Ngàn được xây dựng trên địa thế đồi núi, thường có kiến trúc đặc trưng và phong cách riêng, mang đậm dấu ấn văn hóa dân gian Việt Nam. Các đền thờ này thường được xây dựng từ những năm đầu của thế kỷ thứ 10 và được bảo tồn và tôn trọng hàng trăm năm qua.

Lễ hội thờ Mẫu Thượng Ngàn thường được tổ chức vào ngày 20 tháng 9 âm lịch hàng năm, là lễ kỷ niệm và tôn vinh Đức Thánh Mẫu Đệ Nhị. Trong lễ hội này, người dân thường cúng tế, đốt nhang, châm rượu, trầu cau, và đưa lễ vật vào bàn thờ để thờ cúng và cầu nguyện. Ngoài ra, các hoạt động văn hóa và nghệ thuật, như hát văn, đàn nhị, múa lân, múa rồng cũng được tổ chức để tôn vinh và kỷ niệm Đức Thánh Mẫu Đệ Nhị.

Mặc dù tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn đang được duy trì và phát triển bởi người dân Việt Nam, nhưng những lễ cúng và nghi thức thờ cúng này đang phải đối mặt với nhiều thách thức và vấn đề. Một trong số đó là việc bảo tồn và duy trì các đền thờ và các di sản văn hóa liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn. Các đền thờ này thường có kiến trúc đặc trưng và phong cách riêng, nhưng chúng cũng phải đối mặt với sự ảnh hưởng của thời gian và thiên nhiên. Việc bảo tồn và bảo vệ các công trình này đòi hỏi nhiều công sức và nguồn lực từ các cơ quan chức năng và cộng đồng địa phương.

Ngoài ra, việc giáo dục và truyền dịch văn hóa liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn cũng là một vấn đề quan trọng. Đặc biệt là giới trẻ, người dân cần được giáo dục và tôn trọng giá trị văn hóa và tín ngưỡng thờ Mẫu, để có thể giữ gìn và phát triển những giá trị này trong tương lai.

Mặc dù đang phải đối mặt với nhiều thách thức và vấn đề, tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn vẫn được coi là một phần không thể thiếu trong văn hóa và tôn giáo của người dân Việt Nam. Ngoài vai trò tôn vinh và kính trọng các vị thần thánh, tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn còn mang trong mình ý nghĩa về sự đoàn kết và tôn trọng thiên nhiên, giúp người dân tìm thấy niềm tin và hy vọng trong cuộc sống.

Với sự đa dạng và phong phú của nền văn hóa và tôn giáo trên toàn thế giới, tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn cũng là một phần trong sự đa dạng và phong phú của nhân loại. Việc bảo tồn và phát triển các giá trị này là trách nhiệm của tất cả chúng ta, để có thể giữ lại và truyền dịch cho thế hệ sau, và để tôn vinh những giá trị đó như một phần của quá khứ và tương lai của đất nước.

Mẫu Thoải

Mẫu Thoải, còn được gọi là Mẫu Đệ Tam hay Mẫu Thủy, là một trong những vị thánh quan trọng trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người dân Việt Nam. Với vai trò cai quản vùng sông nước, Mẫu Thoải đã gắn liền với cuộc sống thủy sinh của con người từ xa xưa, có quan hệ trực tiếp với tổ tiên của người Việt trong buổi đầu dựng nước.

Mẫu Thoải
Mẫu Thoải

Mẫu Thoải được coi là Thánh Mẫu gắn liền với sự sống của đất và nước, cung cấp nguồn nước cho con người và giữ gìn sự sinh sản của cá và các sinh vật sống dưới nước. Nhiều đền thờ Mẫu Thoải được xây dựng chủ yếu là do tín ngưỡng con người, lòng thành kính của nhân dân và thờ ở nơi đầu nguồn sông biển. Tuy nhiên, không có dấu vết của Mẫu trong các đền thờ này vì Mẫu không giáng trần, mà thường được tôn vinh bằng cách đặt tên các sông, suối, đồi núi, và thậm chí cả các con thuyền.

Lễ hội chính của Thánh Mẫu Thoải diễn ra vào ngày 10 tháng 6 âm lịch hàng năm, là dịp để người dân tôn vinh và cầu nguyện cho sự bình an, tài lộc và sức khỏe. Lễ hội này thường được tổ chức tại các đền thờ Mẫu trên khắp đất nước, nhưng lễ hội linh đình nhất lại được tổ chức tại đền Hàn Sơn thác Mẫu, Hà Trung, Thanh Hóa. Đây là nơi mà Mẫu Thoải được coi là đã xuất hiện và để lại dấu tích của mình, thu hút đông đảo khách thập phương đến tham dự lễ hội.

Mẫu Thoải thường được đại diện bằng hình ảnh một cô gái trẻ, mặc áo trắng, tóc dài buông xuống lưng, tay cầm bình hoa sen. Vị trí của bà trong Tam Tòa Mẫu là bên phải Mẫu Thượng Thiên – Đệ nhất. Theo tín ngưỡng thờ Mẫu, bà là người giữ chìa khóa của vùng sông nước, quản lý và bảo vệ nguồn nước, đảm bảo sự sinh sản của các loài cá và sinh vật dưới nước. Mẫu Thoải được tôn vinh không chỉ là vị thần thánh quan trọng trong tín ngưỡng thờ Mẫu, mà còn là một biểu tượng của sự sống và sự sinh sản của vùng sông nước.

Tuy nhiên, như các vị thần thánh khác trong tín ngưỡng thờ Mẫu, Mẫu Thoải cũng đang đối mặt với nhiều thách thức và vấn đề. Trong thời đại hiện đại, với sự phát triển của các ngành công nghiệp và xã hội, các dòng sông và vùng đất ven sông đang phải đối mặt với nhiều vấn đề về môi trường và ô nhiễm, gây ảnh hưởng đến sự sống và sinh sản của các loài cá và sinh vật dưới nước.

Ngoài ra, các đền thờ Mẫu Thoải cũng đang phải đối mặt với các vấn đề về bảo tồn và duy trì các công trình này. Việc bảo tồn các đền thờ và các di sản văn hóa liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu Thoải đòi hỏi nhiều công sức và nguồn lực từ các cơ quan chức năng và cộng đồng địa phương.

Giáo dục và truyền dịch văn hóa liên quan đến tín ngưỡng thờ Mẫu Thoải cũng là một vấn đề quan trọng. Việc giáo dục và tôn trọng giá trị văn hóa và tín ngưỡng thờ Mẫu Thoải giúp người dân tìm thấy niềm tin và hy vọng trong cuộc sống, và giúp duy trì và phát triển những giá trị này trong tương lai.

Với sự đa dạng và phong phú của nền văn hóa và tôn giáo trên toàn thế giới, tín ngưỡng thờ Mẫu Thoải cũng là một phần trong sự đa dạng và phong phú của nhân loại. Việc bảo tồn và phát triển các giá trị này là trách nhiệm của tất cả chúng ta, để có thể giữ lại và truyền dịch cho thế hệ sau, và để tôn vinh những giá trị đó như một phần của quá khứ và tương lai của đất nước.

Ý nghĩa tượng Tam Tòa Thánh Mẫu

Ý nghĩa tượng Tam Tòa Thánh Mẫu
Ý nghĩa tượng Tam Tòa Thánh Mẫu

Vị trí tượng

Hình tượng Tam Tòa Thánh Mẫu được thờ ngang nhau nhưng được đặt theo vị trí thường thấy như sau:

  • Mẫu Thượng Thiên ở giữa mặc áo đỏ
  • Mẫu Thoải áo trắng bên phải
  • Mẫu Thượng Ngàn bên trái.

Quần thể đền thờ lớn nhất

  • Đền thờ Mẫu Thượng Thiên lớn nhất là:  Quần thể đền Phủ Dầy hoặc những nơi Mẫu còn để lại dấu vết như Phủ Tây Hồ, đền Đồi Nàng, đền Rồng…
  • Đền Mẫu Thượng Ngàn có hai nơi thờ chính là Suối Mỡ (Bắc Giang) và Bắc Lệ (Lạng Sơn).
  • Đền thờ Mẫu Thoải tại Thác Mẫu Hàn Sơn, Hà Trung, Thanh Hóa.

Ý nghĩa

Thờ tượng Tam Tòa Thánh Mẫu có ý nghĩa vô cùng quan trọng và sâu sắc không chỉ trong dân gian mà còn trong văn hóa tâm linh của Việt Nam. Thứ nhất, nó thể hiện tinh thần tưởng nhớ uống nước nhớ nguồn của dân gian. Nhờ ơn thần linh cai quản thiên nhiên, mưa thuận gió hòa để người dân yên tâm sản xuất, trồng trọt mưu sinh.

Nhiều người cho rằng, tín ngưỡng thờ Mẫu nói chung và thờ Tam Tòa Thánh Mẫu nói chung còn cầu cho mưa thuận gió hòa, đi biển thuận buồm xuôi gió cho những người làm nông nghiệp, thủy ngư, lâm nghiệp,…nên được người dân rất tôn kính, thờ phụng cẩn thận.

Có nhiều ý kiến ​​khác nhau về các ngôi vị của Tam Tòa Thánh Mẫu.

Có tài liệu cho rằng Tam Thánh Mẫu thực ra chỉ là ba hóa thân của Thánh Mẫu Liễu Hạnh khi giáng trần, nói cách khác, Mẫu Liễu hóa thân ở cả ba Thiên là Thượng Thiên, Thượng Ngàn và Thoải Phủ.

Trong Tam Tòa Thánh Mẫu không có sự xuất hiện của Mẫu Địa vì có người cho rằng giả thuyết Thiên địa đồng quy (Đất trời là một) thì Mẫu Thượng Thiên cai quản cả địa ngục. Có giả thuyết khác cho rằng Mẫu Địa cũng chính là Mẫu Thượng Ngàn, vì rừng cũng là một phần của đất.

Lễ nghi thờ Thánh Mẫu

Lễ nghi thờ Thánh Mẫu
Lễ nghi thờ Thánh Mẫu

Trước hết, phải phân biệt các khái niệm: chùa, đền, đình, miếu, nhà Thánh, nhà thờ,…. Chùa là nơi thờ Phật. Đền là nơi thờ thánh (gồm 2 dòng chính là Đền Thánh Mẫu và Đền Đức Thánh Trần). Miếu là nơi thờ Thành Hoàng và Thổ Công. Nhà Thánh là nơi thờ Khổng Tử. Nhà thờ là nơi thờ Thánh tổ của các Đạo giáo, tổ phụ, gia tiên của các dòng họ. Đình là nơi hội họp của thôn, không phải nơi thờ cúng, nhưng do điều kiện kinh tế của  địa phương nên một số nơi cũng tổ chức việc thờ tự. Đây là một ngoại lệ. Do mục đích khác nhau nên các nghi thức thờ cúng ở đền, chùa, miếu, đình, nhà thờ, nhà Thánh,….cũng khác nhau.

Ở chùa và nhà thờ, các nghi thức chính là đọc kinh, hành lễ và ban phước. Chùa là nơi thờ tự những người có công với nước, với dân, được nhân dân và triều đình phong thánh. Những người đó là những vị thánh của dân tộc Việt Nam, ngự trị trong tinh thần và tâm hồn của người Việt Nam, được người Việt Nam ngưỡng vọng và tôn thờ từ đời này sang đời khác.

Nghi thức hành lễ trong các điện thờ Thánh Mẫu gọi là hầu. Có hai loại hầu: hầu bóng (còn được gọi là hầu mát) và hầu đồng. Hầu bóng là một nghi thức thờ cúng đơn giản, những người hầu thực hiện các nghi lễ theo thứ tự bài bản tuqf xưa để lại. Hầu đồng, cũng xảy ra theo thứ tự như hầu mát, nhưng được quan niệm là người hầu đã có phần hông của các vị Thánh Linh giáng vào, nhập vào. Bài viết này chỉ viết về các thủ tục, nghi thức và nghi lễ hầu mát trong Tam Tòa Thánh Mẫu.

Như đã nói ở trên, Đền Thánh  Việt Nam được chia thành hai hệ thống: Tứ Phủ và Tam Phủ, tức là  hệ thống Đền Thánh Mẫu và Đền thờ Hưng Đạo Đại Vương cùng các tướng lĩnh và họ hàng, nhà Trần. Người Việt Nam cũng gọi đơn giản hai hệ thống đền thờ này là Đền Cha và Đền Mẫu. Trong các điện thờ Thánh Mẫu, đứng đầu là Mẫu Đệ Nhất (Liễu Hạnh công chúa).

Sau đó là mẫu thứ hai, mẫu thứ ba… tiếp đến là thờ Chầu (tức làm Mẫu của các anh em dân tộc thiểu số), từ Chầu Bà đến Chầu Bè, 12 Châu. Sau 12 Chầu là 12 Quan Lớn, còn gọi là Đệ Nhất, Đệ Nhị, Đệ Tam… Sau 12 Vị Quan Lớn là 12 Ông Hoàng, gọi theo thứ tự là Hoàng Nhất, Hoàng Đôi, Hoàng Bảy, Hoàng Mười…., các ông hoàng đều có gia phả riêng, một số  còn có gốc gác nhân thần, quê quán và sự sắc phong của các triều đại.

Ví dụ như ông Hoàng Bẩy có đền thờ ở Lào Cai, ông Hoàng Mười ở Nghệ An, v.v. Ngoài các Ông Hoàng, còn có các Cô và các Cậu. Cô và Cậu cũng là những nhân vật lịch sử, một số người trong số họ có đền thờ riêng ở nhiều nơi trên khắp đất nước. Ví dụ: Cô Bơ có đền thờ ở Thanh Hóa, cậu Út có đền thờ ở Cửa Sót, Hà Tĩnh…

Hầu đồng – nghi thức chính của tín ngưỡng thờ Mẫu

Theo tín ngưỡng thờ Mẫu, hầu đồng là nghi lễ chính mang tính nghệ thuật sân khấu. Những người lên đồng hóa thân thành các vị Thánh Mẫu, thể hiện sắc điện và động thái đặc trưng trong không gian văn hóa linh thiêng. Người tham gia sẽ được trải nghiệm, cảm nhận vẻ đẹp của các Thánh Mẫu, ngắm nhìn những bộ trang phục lộng lẫy, nghe những câu ca dao xưa kể về công đức của các Thánh Mẫu trong gian phòng lễ nhiều màu sắc.

Muốn thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu thì trước hết phải có phủ thờ Mẫu. Người đứng ra thực hiện việc lên đồng phải là người có “căn” – nghĩa là theo nghĩa dân gian hay một cách khoa học hơn, là người có trạng thái tâm lý không bình thường.

Hầu đồng – nghi thức chính của tín ngưỡng thờ Mẫu
Hầu đồng – nghi thức chính của tín ngưỡng thờ Mẫu

Sau đó, có một người hát văn và một người hầu dâng, tạm hiểu là những người “nâng khăn, sửa túi” sửa soạn mũ áo, xiêm y cho thanh đồng. Khi nhang cháy, thanh đồng quấn khăn trên đầu làm động tác hất miếng vải về phía sau. Trước ban thờ phải có một tấm gương để thanh đồng có thể nhìn vào hình ảnh phản chiếu của mình trong gương (còn gọi là hầu bóng).

Sự tương tác giữa người hầu đồng, cung văn và những người tham gia trong phòng nghi lễ khiến người ta thăng hoa, quên đi những vướng bận đời thường. Họ rất vui mừng khi nhận được món quà từ Thánh Mẫu.

Tín ngưỡng thờ Mẫu là tín ngưỡng phổ biến. Đến với nơi thờ Mẫu, chúng ta cảm thấy tĩnh tâm, thư thái bởi không gian tâm linh, bởi âm thanh lời ca tiếng hát, sự linh thiêng của cách bài trí bàn thờ, của lễ vật dâng lên các thánh,…Tất cả tạo nên vẻ đẹp riêng chắt lọc từ cuộc sống hiện đại. Và hơn hết là những giá trị văn hóa Việt đã tạo nên sức sống trường tồn của tín ngưỡng thờ Mẫu.

Thờ Mẫu – giá trị văn hóa trường tồn

Thờ Mẫu – giá trị văn hóa trường tồn
Thờ Mẫu – giá trị văn hóa trường tồn

Người Đại Việt xưa thờ Tam Tòa Thánh Mẫu. Tục thờ Mẫu của người Việt ra đời từ tục thờ nữ thần; các vị thần được thờ trong các đình, chùa, miếu, đền, nhất là trong một số loại hình kiến ​​trúc (phủ) như thờ Mẫu Liễu Hạnh.

Tất cả tạo nên một vẻ đẹp riêng được đồng nhất và chắt lọc từ cuộc sống đương đại. Và hơn hết là những giá trị văn hóa Việt đã tạo nên sức sống trường tồn của tín ngưỡng thờ Mẫu.

Tín ngưỡng thờ Mẫu là một tín ngưỡng dân gian lâu đời ở Việt Nam, nhưng đây cũng là một lĩnh vực hết sức nhạy cảm. Nếu không cảnh giác, điều này dễ dẫn đến việc lạm dụng khiến mê tín dị đoan. Mẫu là người mẹ, người phụ nữ trong thế giới tinh thần của con người, Mẫu luôn sống trong tâm thức con người Việt Nam.

Vì vậy, tục thờ Mẫu diễn ra khá phổ biến trong các hệ thống phủ, đền, miếu và cả trong các lễ hội. Nhưng chúng ta phải có cái nhìn đúng đắn, đầy đủ và trung thực về thờ Mẫu.

Tín ngưỡng thờ Mẫu là tín ngưỡng dân gian thuần túy Việt Nam, có từ lâu đời và thích ứng với những biến đổi của xã hội. Ngày nay, tín ngưỡng này vẫn được thực hành rộng rãi và đa dạng trên mọi miền tổ quốc và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Giá trị chính của đạo Mẫu là lòng hướng thiện, bởi người mẹ nào cũng dạy con mình sống hướng thiện. Người đến thờ Mẫu tâm phải sáng. Trong cuộc sống là người biết ăn, biết quan hệ với mọi người, thành kính thờ cúng ông bà, tổ tiên. Cao hơn nữa là biết ơn những người có công với dân, với nước.

Người đến thờ Mẫu thường mang theo niềm tin rằng Mẫu che chở và luôn mang lại sức khỏe, hạnh phúc và may mắn cho con cháu. Tất cả những người thờ Mẫu đều thể hiện  lòng thành kính từ khi cúng, khi chắp tay khấn vái. Ngay cả những người làm “dịch vụ” cũng thể hiện cái tâm với sự nghiêm túc và coi trọng chữ tín.

Liên hệ

  • Trọng Tín Bàt Tràng
  • Địa chỉ: 37 Gầm Cầu, Đồng Xuân, Hoàn Kiếm, HN | 46 Xóm 1 Giang Cao, Bát Tràng, HN
  • Hotline: 0982559529
  • Zalo: 0982559529

Bài mới

Đền Đồng Bằng và sự tích về Vua Cha Bát Hải

Đền Đồng Bằng và sự tích về Vua Cha Bát Hải

Mục lụcTam Tòa Thánh Mẫu gồm những vị nào?Mẫu Thượng ThiênMẫu Thượng NgànMẫu ThoảiÝ nghĩa tượng Tam Tòa Thánh MẫuVị trí tượngQuần thể đền thờ lớn nhấtÝ nghĩaLễ nghi thờ Thánh MẫuHầu đồng – nghi thức chính của tín ngưỡng

Xem thêm »
Sự tích về Quan Đệ Nhất Thượng Thiên

Sự tích về Quan Đệ Nhất Thượng Thiên

Mục lụcTam Tòa Thánh Mẫu gồm những vị nào?Mẫu Thượng ThiênMẫu Thượng NgànMẫu ThoảiÝ nghĩa tượng Tam Tòa Thánh MẫuVị trí tượngQuần thể đền thờ lớn nhấtÝ nghĩaLễ nghi thờ Thánh MẫuHầu đồng – nghi thức chính của tín ngưỡng

Xem thêm »
Sự tích Quan Nam Tào - Bắc Đẩu

Sự tích Quan Nam Tào – Bắc Đẩu

Mục lụcTam Tòa Thánh Mẫu gồm những vị nào?Mẫu Thượng ThiênMẫu Thượng NgànMẫu ThoảiÝ nghĩa tượng Tam Tòa Thánh MẫuVị trí tượngQuần thể đền thờ lớn nhấtÝ nghĩaLễ nghi thờ Thánh MẫuHầu đồng – nghi thức chính của tín ngưỡng

Xem thêm »
Sự tích về Vua cha Ngọc Hoàng Thượng Đế

Sự tích về Vua cha Ngọc Hoàng Thượng Đế

Mục lụcTam Tòa Thánh Mẫu gồm những vị nào?Mẫu Thượng ThiênMẫu Thượng NgànMẫu ThoảiÝ nghĩa tượng Tam Tòa Thánh MẫuVị trí tượngQuần thể đền thờ lớn nhấtÝ nghĩaLễ nghi thờ Thánh MẫuHầu đồng – nghi thức chính của tín ngưỡng

Xem thêm »
Những điều bạn cần biết về Ban Công Đồng

Những điều bạn cần biết về Ban Công Đồng

Mục lụcTam Tòa Thánh Mẫu gồm những vị nào?Mẫu Thượng ThiênMẫu Thượng NgànMẫu ThoảiÝ nghĩa tượng Tam Tòa Thánh MẫuVị trí tượngQuần thể đền thờ lớn nhấtÝ nghĩaLễ nghi thờ Thánh MẫuHầu đồng – nghi thức chính của tín ngưỡng

Xem thêm »
x