Hotline: 0982559529
Header Style 29

My Cart0

0
There are 0 item(s) in your cart
Subtotal: 0

Tứ bất tử – Bốn vị Thánh linh thiêng sống mãi trong lòng người dân nước Việt

Tứ bất tử - Bốn vị Thánh linh thiêng sống mãi trong lòng người dân nước Việt

“Tứ bất tử” là tên gọi chung của bốn vị thánh bất tử trong tâm thức của người Việt Nam, là một huyền thoại, một tín ngưỡng dân gian đặc biệt, được nhân dân ta suy tôn từ nhiều đời. Vậy “Tứ bất tử” là những ai? Họ đã làm gì để ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tâm linh và tinh thần của người Việt?

Hiểu như thế nào về “Tứ bất tử”

“Tứ bất tử” là một khái niệm chung để chỉ bốn vị thánh bất tử trong tâm thức của người Việt Nam, là một truyền thuyết và tín ngưỡng dân gian đặc biệt được suy tôn và truyền tai nhau qua nhiều thế hệ. Những vị thánh bất tử này là Lạc Long Quân, Âu Cơ, Hùng Vương và Thần Nông.

Lạc Long Quân và Âu Cơ là hai vị thần thoại trong truyền thuyết sơ khai của người Việt Nam. Họ được xem là cha mẹ của dân tộc Việt Nam, đại diện cho những giá trị văn hóa cổ truyền của đất nước.

Hùng Vương là vị vua đầu tiên của nước Việt Nam cổ đại, là người đã đánh bại được thủy tổ Nam Cương để xây dựng nên đất nước. Vị vua Hùng Vương được coi là cha đẻ của dân tộc Việt Nam, và ngày nay vẫn được tôn vinh và kính trọng trong các nghi lễ lịch sử và tín ngưỡng dân gian.

Thần Nông là vị thần của nông nghiệp, được coi là người đã giảng dạy cho người Việt cách trồng trọt và canh tác đất đai. Thần Nông được tôn vinh là vị thần bảo vệ cho các nông trang và được tưởng nhớ trong các lễ hội đất đai và tín ngưỡng dân gian.

Tứ bất tử đã để lại ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tinh thần và tâm linh của người Việt Nam. Họ được tôn vinh và kính trọng trong nhiều nghi lễ, tín ngưỡng, lễ hội và truyền thống của dân tộc Việt Nam. Từ việc coi trọng và tôn sùng Tứ bất tử, người Việt Nam đã hình thành một tập tục tôn giáo đặc biệt, mang lại cho đời sống tâm linh của họ một sự phong phú và đa dạng.

Lý giải về “Tứ bất tử”

Tứ bất tử là một khái niệm mang ý nghĩa sâu sắc trong tư duy của người Việt, với con số bốn (tứ) được coi là mang tính ước lệ và đại diện cho một phạm trù nào đó. Nó đã xuất hiện trong nhiều khía cạnh của đời sống vật chất và tinh thần, được dùng để khái quát về một tập hợp những điều đặc biệt, tiêu biểu và có tính thời đại.

Ví dụ như Tứ trấn, An Nam tứ đại tài, Tràng An tứ hổ, Sơn Tây tứ quý,… tất cả đều bắt đầu bằng “bộ tứ” để bao trùm cả một vùng đất hay một phạm trù nào đó. Chọn số 4 đồng nghĩa với việc lựa chọn những thứ tiêu biểu, độc đáo nhất và phù hợp với thời đại. Bên cạnh đó, việc lựa chọn số 4 còn mang ý nghĩa vững bền, cân đối như sự cân chỉnh của bốn phương.

Trong tín ngưỡng dân gian, Tứ bất tử là một tập hợp gồm bốn vị thánh được tôn sùng và coi là bất tử trong tâm thức của người Việt. Họ là Liễu Hạnh, Thánh Gióng, Tản Viên Sách và Chử Đồng Tử. Các vị thánh này đã ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tâm linh và tinh thần của người Việt từ rất lâu đời. Họ đại diện cho sự kiên cường, bất khuất và cao thượng, mang đến sức mạnh và hy vọng cho những người tin tưởng và tôn sùng.

Và từ xưa đến nay các vị thường được mọi người liệt kê trong Tứ bất tử bao gồm:

  • Tản Viên Sơn Thánh
  • Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)
  • Chử Đồng Tử
  • Thánh Mẫu Liễu Hạnh

Chuyện về Tản Viên Sơn Thánh

Tứ bất tử- Bốn vị Thánh linh thiêng sống mãi trong lòng người dân nước Việt
Tứ bất tử – Bốn vị Thánh linh thiêng sống mãi trong lòng người dân nước Việt

Đức Thánh Tản hay Tản Viên Sơn Thánh là vị thánh thường được nhắc tới đầu tiên và có xuất xứ lâu đời nhất trong 4 vị thánh bất tử. Thánh Tản Viên chính là biểu tượng về lòng quả cảm, anh dũng trong cuộc chiến chống thiên tai, điều này được thể hiện rất rõ qua truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh. Theo đó, Thánh Tản viên – Sơn Tinh được cho là người xuất thân từ tầng lớp nghèo trong dân chúng nhưng có tài “hô phong hoán vũ”, tướng mạo tuấn tú, được Hùng Vương kén chọn làm rễ để gả công chúa. Nhưng Sơn Tinh đã gặp phải nhiều biến cố, qua nhiều cuộc chiến với thế lực đối chọi là Thủy Tinh: Những thiên tai bão lũ mà nhân dân phải gánh chịu chính là do Thủy Tinh nổi giận gây nên nhưng bằng tài trí và sự dũng cảm, Sơn Tinh đã đánh bại kẻ thù và được suy tôn như một biểu tượng anh hùng, dũng khí của dân tộc.

Cuộc chiến đấu chống Thủy Tinh của Sơn Tinh và muôn loài phản ánh lịch sử tự nhiên của một đất nước lưng dựa vào núi, mặt hướng ra biển, quanh năm chống thiên tai địch họa. Thờ Thánh Tản là tôn thờ và tin cậy vào sức mạnh thiêng liêng, vào đức nhân nghĩa, tin vào nỗ lực sinh tồn của con người. Với vai trò của mình trong tâm thức dân gian, Tản Viên Sơn Thánh đã trở thành một biểu tượng văn hóa quan trọng trong nền văn hóa Việt Nam.

Khu đền thờ Tản Viên Sơn Thánh được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia nằm trong khu vực Vườn quốc gia Ba Vì. Ngoài ra, đền thờ Đức Thánh Tản còn có ở các tỉnh Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hòa Bình.

Đền Lăng Sương - Xã Trung Nghĩa, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ.
Đền Lăng Sương – Xã Trung Nghĩa, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ

Chuyện về Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)

Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)
Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)

Thánh Gióng, vị thánh bất tử thử hai là bản hùng ca thần thoại về sức mạnh vĩ đại của dân tộc trước giặc ngoại xâm. Xuất thân trong một gia đình nông dân, đứa trẻ lên 3 tuổi không biết nói cười, sống trong tình thương của mẹ và bà con ở làng Gióng, ven sông Đuống (nay là làng Phù Đổng, Gia Lâm, Hà Nội). Rồi giặc Ân hung dữ từ phương Bắc tràn tới. Trước nguy cơ diệt vong của dân tộc, đứa trẻ 3 tuổi bỗng cất tiếng đòi đi đánh giặc và vươn mình biến thành một tráng sĩ có sức mạnh tuyệt luân, cầm roi sắt, mặc giáp sắt, cưỡi ngựa sắt hí ra lửa, dũng mãnh xông trận. Roi sắt gãy thì nhổ tre đằng ngà làm vũ khí diệt giặc. Lúc thắng trận, quê hương được thái bình, vị anh hùng cởi bỏ giáp trụ, không màng vinh hoa phú quý, lặng lẽ lên đỉnh núi Vệ Linh (núi Sài tại Sóc Sơn, Hà Nội) bay về trời.
Vua Hùng ghi nhận công lao của Ngài, phong danh hiệu Phù Đổng Thiên Vương và cho lập đền thờ tại Vệ Linh. Làng Gióng được đổi tên thành làng Phù Đổng. Hàng năm vào ngày 9 tháng 4 âm lịch, làng tổ chức lễ hội rất long trọng, tái hiện truyền thuyết Thánh Gióng với các hoạt động như tập trận, đấu cờ người,… Năm 2010, lễ hội Thánh Gióng đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Thánh Gióng được coi là biểu tượng của lòng ngoan cường và sức mạnh của tuổi trẻ, sự đoàn kết dân tộc và tình yêu thương thiêng liêng của mẹ cha đối với con cái.

Câu chuyện về Thánh Gióng đã truyền lại từ đời này sang đời khác và trở thành một phần của văn hóa Việt Nam. Từ đó, Thánh Gióng đã trở thành một biểu tượng của lòng yêu nước và tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất của người dân nước Việt.

Đền Gióng - Núi Sóc, xã Vệ Linh, Sóc Sơn
Đền Gióng – Núi Sóc, xã Vệ Linh, Sóc Sơn

Chuyện về Chử Đồng Tử (Thánh Chử Đạo Tổ)

Chử Đồng Tử (Thánh Chử Đạo Tổ)
Chử Đồng Tử (Thánh Chử Đạo Tổ)

Chử Đồng Tử, vị thần bất tử thứ ba, sinh ra ở xã Dạ Trạch, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Cha mẹ mất sớm, Chử Đồng Tử sống bằng nghề đánh cá, nghèo đến nỗi không có một mảnh khố che thân. Một hôm, tình cờ thấy thuyền công chúa Tiên Dung – con của Vua Hùng đi qua, chàng buộc phải giấu mình trong cát. Nào ngờ, công chúa lại sai người quây màn tắm ngay chỗ trú thân của chàng. Nhờ duyên trời định, Tiên Dung mang lòng yêu mến và muốn cưới chàng trai nghèo khó này. Vua Hùng không thuận, toan bắt Chử trị tội. Chử Đồng Tử và Tiên Dung phải ở lại trong làng, làm mọi nghề để sinh sống, rồi đi buôn, gặp kỳ nhân trên Biển Đông truyền dạy tu hành Phật pháp. Hai người đắc đạo thành tiên và bay về trời trở thành Thánh. Tương truyền, vị thánh họ Chử thần thông quảng đại, luôn hiện thân ở chốn trần ai, cứu nhân độ thế, dạy dân buôn bán, chài lưới, nuôi tằm dệt vải, đem lại cuộc sống đủ đầy. Nhân dân lập đền thờ tại xã Dạ Trạch, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên, hàng năm tế lễ cầu mong một cuộc sống hạnh phúc, phồn vinh.

Câu chuyện của Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung tượng trưng cho tình yêu, hôn nhân và sự thịnh vượng, giàu sang. Huyền thoại Chử Đồng Tử (hay còn gọi là Chử Đạo Tổ) là một câu chuyện của Đạo Giáo, Đạo Thần Tiên – một tín ngưỡng từng được nhập khẩu từ Trung Hoa vào Việt Nam từ rất sớm.

Tuy nhiên, tín ngưỡng Chử Đạo Tổ cũng mang đậm màu sắc tín ngưỡng dân gian thuần Việt. Chử Đồng Tử được coi là người tiên phong trong cuộc thụ phép thần tiên để giúp người khác tìm đường tới sự an lạc và truyền dạy các giá trị tốt đẹp cho cộng đồng. Dân gian luôn tôn vinh Chử Đồng Tử là Chử Đạo Tổ là vì thế.

Đức thánh Chử Đồng Tử được thờ ở cả hai đền Dạ Trạch và Đa Hòa, nằm ở huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên
Đức thánh Chử Đồng Tử được thờ ở cả hai đền Dạ Trạch và Đa Hòa, nằm ở huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

Chuyện về Thánh mẫu Liễu Hạnh

Thánh Mẫu Liễu Hạnh
Thánh Mẫu Liễu Hạnh

Sự tích kể rằng Liễu Hạnh nguyên là con gái của Ngọc Hoàng Thượng Đế, vì tinh nghịch làm mẻ một chiếc chén ngọc mà bị đày xuống trần, rồi được Phật Tổ cứu giải và cho đầu thai làm con gái họ Lê ở Phủ Giầy, Vụ Bản, Nam Định. Bà là người công dung ngôn hạnh, được hiển thánh trở thành một vị thần linh thiêng, chuyên phù trợ người lành, đặc biệt là phụ nữ, trẻ thơ, đồng thời thẳng tay trừng trị kẻ ác.

Nhiều làng xã và các đô thị ở phía bắc Việt Nam đều có đền thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh. Lễ hội Thánh Mẫu Liễu Hạnh được tổ chức hàng năm vào ngày 3 tháng 3 âm lịch – ngày giỗ của bà, tại nhiều tỉnh phía Bắc Việt Nam.

Trong tiềm thức của người Việt Nam, Thánh Mẫu Liễu Hạnh là một biểu tượng cho khát vọng tự do, phóng khoáng và mong muốn thoát khỏi các quy tắc ràng buộc của xã hội đối với phụ nữ. Bà đã được các triều đại phong kiến từ thời nhà Hậu Lê đến thời nhà Nguyễn tôn sùng nhiều, được tôn phong là “Mẫu nghi thiên hạ – Mẹ của muôn dân” và cuối cùng bà quy y cửa Phật. Thánh Mẫu Liễu Hạnh còn được cho là người đứng đầu hệ thống Tam phủ, Tứ phủ thờ đạo Mẫu.

Thánh Mẫu Liễu Hạnh là một điển hình về sự khẳng định vai trò của người phụ nữ, dám nói lên tiếng nói phản kháng với triều đình phong kiến, còn mang nặng tư tưởng Nho giáo, không coi trọng vai trò của người phụ nữ.

blank

Mặc dù “Tứ bất tử” thường được xem như gồm bốn vị thần, nhưng cũng có nhiều nguồn tư liệu khác công bố rằng danh sách này không chỉ đơn thuần gồm bốn vị như trên mà còn bổ sung thêm vài vị thánh khác, trong đó đáng chú ý nhất là Từ Đạo Hạnh và Nguyễn Minh Không.

Cả hai vị thánh này đều được xem như đã “giáng sinh” trong một triều đại sớm của lịch sử Việt Nam, sau khi mất thì hóa thân thành nhiều kiếp. Những câu chuyện về họ được xem là có đậm màu sắc Đạo giáo, một tín ngưỡng sớm đã đến với Việt Nam và có nhiều khả năng hội nhập với tín ngưỡng bản địa. Ngoài ra, các tài liệu khác cũng chứng minh rằng Sơn Tinh – Tản Viên Sơn Thánh không chỉ nói đến hai vị thần Sơn Tinh và Thủy Tinh mà còn bao gồm cả ba anh em thần núi, vì vậy cả ba vị thần này đều được coi là thuộc Tứ bất tử.

Dù “Tứ bất tử” có 4 hay nhiều hơn nữa, việc phụng thờ họ vẫn là một tín ngưỡng dân gian rất phổ biến và sâu sắc trong đời sống tâm linh của người Việt Nam. Họ đã trở thành chỗ dựa tinh thần lớn cho người Việt suốt chiều dài lịch sử đấu tranh “dựng nước và giữ nước”, và không thể thiếu trong di sản văn hóa của dân tộc Việt Nam.

Tục thờ Tứ bất tử là một tục lệ mang màu sắc tín ngưỡng nhưng lại phản ánh đậm nét truyền thuyết lịch sử và có giá trị văn hoá rất sâu sắc. Đây chính là nền tảng tư tưởng làm nên cốt cách của con người Việt Nam: kiên trung, bất khuất, thông minh, sáng tạo, tình nhà nghĩa nước hài hoà. Chất nhân văn được kết tinh, chắt lọc trong bao chặng đường lịch sử đã làm nên biểu trưng hiển hách nhất của con người Việt Nam ta. Đó là bề dày, là cội nguồn của đời sống tinh thần làm nên sức mạnh của dân tộc trong mọi thời đại.

 

Liên hệ

  • Trọng Tín Bàt Tràng
  • Địa chỉ: 37 Gầm Cầu, Đồng Xuân, Hoàn Kiếm, HN | 46 Xóm 1 Giang Cao, Bát Tràng, HN
  • Hotline: 0982559529
  • Zalo: 0982559529

Bài mới

Đền Đồng Bằng và sự tích về Vua Cha Bát Hải

Đền Đồng Bằng và sự tích về Vua Cha Bát Hải

Mục lụcHiểu như thế nào về “Tứ bất tử”Lý giải về “Tứ bất tử”Chuyện về Tản Viên Sơn ThánhChuyện về Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)Chuyện về Chử Đồng Tử (Thánh Chử Đạo Tổ)Chuyện về Thánh mẫu Liễu Hạnh Đền

Xem thêm »
Sự tích về Quan Đệ Nhất Thượng Thiên

Sự tích về Quan Đệ Nhất Thượng Thiên

Mục lụcHiểu như thế nào về “Tứ bất tử”Lý giải về “Tứ bất tử”Chuyện về Tản Viên Sơn ThánhChuyện về Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)Chuyện về Chử Đồng Tử (Thánh Chử Đạo Tổ)Chuyện về Thánh mẫu Liễu Hạnh Quan

Xem thêm »
Sự tích Quan Nam Tào - Bắc Đẩu

Sự tích Quan Nam Tào – Bắc Đẩu

Mục lụcHiểu như thế nào về “Tứ bất tử”Lý giải về “Tứ bất tử”Chuyện về Tản Viên Sơn ThánhChuyện về Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)Chuyện về Chử Đồng Tử (Thánh Chử Đạo Tổ)Chuyện về Thánh mẫu Liễu Hạnh Chắc

Xem thêm »
Sự tích về Vua cha Ngọc Hoàng Thượng Đế

Sự tích về Vua cha Ngọc Hoàng Thượng Đế

Mục lụcHiểu như thế nào về “Tứ bất tử”Lý giải về “Tứ bất tử”Chuyện về Tản Viên Sơn ThánhChuyện về Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)Chuyện về Chử Đồng Tử (Thánh Chử Đạo Tổ)Chuyện về Thánh mẫu Liễu Hạnh Trong

Xem thêm »
Những điều bạn cần biết về Ban Công Đồng

Những điều bạn cần biết về Ban Công Đồng

Mục lụcHiểu như thế nào về “Tứ bất tử”Lý giải về “Tứ bất tử”Chuyện về Tản Viên Sơn ThánhChuyện về Phù Đổng Thiên Vương (Thánh Gióng)Chuyện về Chử Đồng Tử (Thánh Chử Đạo Tổ)Chuyện về Thánh mẫu Liễu Hạnh Từ

Xem thêm »
x